صدرالمتالهين و نظريه» روح معنا در تفسير مفردات متشابه قرآن

Mulla Sadra and the Theory of the Spirit of Meaning in Interpreting Qur’anic Metaphorical Single Terms

درباره‌ واژه‌هاي متشابه قرآن، چهار ديدگاه اصلي وجود دارد: ديدگاه اهل ظاهر، نظريه اشتراك لفظي، نظريه حقيقت و مجاز و نظريه روح معنا. طبق نظريه روح معنا، الفاظ بر ارواح معاني وضع شده‌اند و خصوصيات مصاديق در معناي آنها در نظر گرفته نشده است. از اينرو كاربرد آنها ميتواند در مصاديق معقول نيز حقيقي باشد. بنابرين الفاظ متشابهي كه در قرآن بكار رفته‌اند در مصاديق مجرد و معقول بنحو حقيقي و نه مجازاً استعمال شده‌اند. اين ديدگاه كه نخستين بار غزالي آنرا طرح كرده است در آثار بزرگان فرهنگ اسلامي تا روزگار ما پيوسته مطرح بوده است و بويژه بزرگاني چون فيض كاشاني، حكيم‌سبزواري، علامه طباطبايي(ره) و امام‌خميني(ره) از آن سخن گفته‌اند. از آنجا كه ملاصدرا در تبيين و ترويج اين نظريه نقشي بيبديل داشته است در اين پژوهش، بطور خاص تبيين او از اين نظريه بررسي ميشود .

There are four main views concerning metaphorical terms in the Qur’an: the view of Zahirites, the theory of univocality, the theory of the truth and metaphor, and the theory of the spirit of meaning. Based on the theory of the spirit of meaning, words are chosen based on the spirits of meanings, and characteristics and applications are not taken into account in their meanings. Therefore, their employment can also be true about intelligible cases. Thus the metaphorical words used in the Qur’an in relation to abstract and intelligible referents have been employed in their real meanings and not in a metaphorical sense. This view was first proposed by Ghazzali and has been discussed in the works of the great figures of Islamic philosophy since then. It has been dealt with particularly by some prominent scholars such as Fayd Kashani, Sabziwari, ‘Allamah Tabataba’i, and Imam Khomeini. Since Mulla Sadra has played an undeniable role in the development and dissemination of this theory. This paper specifically examines his interpretation of this theory.