رابطه بايد و هست از منظر علامه طباطبايي

The Relation between “Ought” and “Is” from ’Allāmeh Tabātābāyī’s Standpoint

يكي از مباحث مهم فلسفه اخلاق رابطه بين «بايد و هست» است كه ديدگاه‌هاي مختلفي در باب آن ارايه شده است. يكي از اين ديدگاه‌ها، ديدگاه مرحوم علامه طباطباييي و شارح بزرگ آن شهيد مطهري است كه عبارت است از آنكه: بايد و نبايدهاي اخلاقي، جعل‌ها و اعتباراتي هستند كه انسان بر اساس رابطه واقعي بين افعال اختياري خود و نتايج مترتب بين آنها، تنظيم كرده است و «بايدها» مبتني بر واقعيات هستند؛ هرچند از آن‌ها استنتاج نشده‌اند.

One of the important issues in moral philosophy is the relation between “ought” and “is”. Many different views have been arisen about this issue. One of these views is ’All?meh Tab?tab?y?’s view. According to his view, moral ought and ought not are inventions that originate in human beings’ establishing the real relation between his voluntary acts and their consequences, and the “ought” are based on the acts, although they are not induced from the facts.