تحليل سبك شناختي شرف نامه نظامي

A Stylistic Analysis of Nezamis Sharafnameh

در اين مقاله، شرف‏نامه نظامي با رويكرد سبك‏شناختي، تحليل شده است. چارچوب منظور در اين تحليل، بررسي سه سطح فكري، زباني و ادبي اثر به روش توصيفي است كه ابتدا عناصر داراي بسامد از متن استخراج، سپس از راه توصيف و تحليل بررسي شده است. بر طبق مولفه‏هاي داراي بسامد، هر يك از سه سطح مذكور به زيرمجموعه‏هايي نيز تقسيم شده است. جستجوي ناكجاآباد، دم غنيمت شمردن و بزم‏انديشي سه مفهوم غالب در سطح فكري است كه عمدتا برخاسته از تجارب ناخوشايند شاعر در كهنسالي اوست. تشخّص زباني به واسطه جنبه موسيقايي و حوزه‏هاي واژگاني گوناگون و برخي ويژگي‏هاي نحوي، سطح زباني شرف‏نامه را داراي جنبه‏هاي سبك‏شناختي كرده است. بررسي تشبيه و استعاره، مهم‏ترين مولفه‏هاي سطح ادبي شرف‏نامه، نشان مي‏دهد كه ناسازگاري تصاوير و بسامد آن‏ها با جنبه‏هاي مختلف حماسه از قبيل درشتي و خشونت و فراخي و گستردگي فضا، به جنبه حماسي اثر لطمه زده و آن را در مقايسه با متون حماسي فاخري چون شاهنامه در سطح پايين‏تري قرار داده است.