مقايسه زنان در دو منظومه غنايي نظامي

Comparison of Women in Two Lyric Poems by Nezami

حضور زنان و نقش‏آفريني آنان از بن مايه‏هاي ادبيات غنايي است در منظومه ليلي و مجنون پنج و در خسرو شيرين پانزده زن به چشم مي‏خورند. زنان مطرح شده در ليلي و مجنون چهار نفر (به غير از ليلي) و از زنان وابسته به خانواده‏هايي هستند كه در داستان ايفاي نقش مي‏كنند اما در خسرو و شيرين دوازده شخصيت مستقل به چشم مي‏خورد. در ميان زنان، شيرين شخصيتي تاريخي است و در حماسه‏ها نيز حضور دارد و مي‏توان گفت كه وي از قهرمانان بلندآوازه حماسه ايران است. هر دو داستان ليلي و مجنون و خسرو و شيرين از ديد دراماتيك، تراژدي‏اند. زمينه هر دو داستان متفاوت است داستان ليلي و مجنون محصول فرهنگ عرب و خسرو و شيرين متعلق به فرهنگ اشرافي ايراني است. زنان قهرمان هر دو داستان وفادار و پاكدامنند اما وفاي ليلي عاميانه و وفاداري شيرين، شورانگيز اشرافي است. آغاز عشق ليلي آتشين است ولي عشق شيرين پاياني آتشين دارد.