بررسي ساز وكار دگرريختي و ريزساخت‌هاي مربوط به آن در سنگ‌هاي ميلونيتي بازيك ‏شمال باختر اروميه‏

Mechanism of Deformation and the Associated Microstructures in the ‎Basic Mylonitic Rocks, NW Urumieh

در شمال خاور سرو مجموعه‌هاي گسترده‌اي از گرانيتوييد و گابروهاي ميلونيتي وجود دارد كه در مطالعات پيشين (حقي‌پور و آقانباتي، 1367) از آنها به عنوان گنايس و ‏دگرگونه‌هاي پركامبرين ياد شده است. در واقع اين سنگ‌ها توده‌هاي آذرين اسيدي و بازيكي هستند كه در اثر فعاليت نيروهاي برشي منطقه تحت تاثير دگرريختي و ‏دگرگوني ديناميك قرار گرفته‌اند (محمديها، 1379 و محمدي ترك آباد، 1380). سنگ‌هاي ميلونيتي بازيك منطقه كه در اين نوشتار به آن پرداخته شده است، از لحاظ ‏كاني‌شناسي ساده بوده و به طور عمده از پلاژيوكلاز، هورنبلند، اكتينوليت، كلريت، اپيدوت و به ندرت بقايايي از پيروكسن‌هاي اوليه تشكيل شده‌اند كه اغلب توسط ‏آمفيبول جايگزين گرديده‌اند. بلورهاي فلدسپات‌ در بيشتر مقاطع به اپيدوت، پلاژيوكلازهاي ثانويه (داراي سديم بيشتر) و تا حدودي سريسيت تبديل شده‌اند. در اين ‏منطقه مجموعه‌هاي گابرو كه به صورت كلاست و به شكل عدسي از دگرشكلي ناشي از نيروهاي ديناميكي در پهنه‌‌هاي برشي در امان مانده‌اند نيز ديده مي‌شوند. ‏سازوكار‌هاي دگرريختي مانند جريان كاتاكلاستيك، شكستگي‌هاي ريز، جا دررفتگي خزشي (‏Dislocation creep‏)، بازيـافت (‏Recovery‏)، تبلورمجدد، خزش انتشاري ‏‏(‏Diffusion creep‏)، لغزش مرزدانه‌ها (‏Grain boundary sliding‏) و انحلال فشارشي در اثر نيروهاي برشي بر سنگ‌هاي منطقه اعمال شده كه در نتيجه آن بافت و ‏ساخت‌هايي مانند برگوارگي، خطوارگي، خاموشي موجي، پورفيروكلاست‌هايي با ساخت هسته ـ پوش (‏Core-Mantle Structure‏)، شكستگي‌هاي ريز هم‌سو و ناهم‌سو ‏با برش، ماكل‌هاي مكانيكي، ميكاهاي ماهي شكل، ساخت‌هاي تفريق يافته نواري و كينك شدگي برگوارگي‌ها در اين سنگ‌ها ايجاد شده است. شواهد گوياي آن ‏است كه اين سنگ‌ها در يك پهنه برشي تغيير شكل ديناميك يافته‌اند.‏

A large widespread outcrop of granitoid - mylonitic gabbros complexes is observed in northeastern part of Serow, NW Iran. ‎Those rocks were considered as Precambrian gneiss and metamorphic rocks (Haghipour and Aghanabati, 1977), or ‎alternatively, a complex of acidic to basic igneous rocks which have undergone intense deformation and dynamic ‎metamorphism by shearing (Mohammadiha, 2000; Mohammadi Torkabad, 2001). The basic mylonitic rocks in the studied area ‎are simply composed of plagioclase, hornblende, actinolite, chlorite, and epidote. They display minor remains of primary ‎pyroxenes which are largely replaced by amphibole. Feldspars have been altered to epidote, and secondary plagioclase (more ‎sodic) and roughly sericite. There are some gabbros with clastic and lentiform fabric which were not affected by dynamic ‎deformation in the shear zone. Cataclastic flow, micro fracturing, dislocation creep, recovery, diffusion creep, grain boundary ‎sliding and pressure dissolution are the dominant deformation mechanisms influenced the complexes. The consequent ‎structures are foliation, lineation, undoluse extinction, porphyroclasts with core-mantle structure, micro fractures parallel and ‎unparallel with brecciation, mechanical twining, mica fish structure, banded differentiated structure and kinked foliation. We ‎conclude that the whole observed evidences demonstrate a major dynamic deformation in a brecciated zone in the studied area. ‎