بررسي براهين اثبات وجود خدا در آثار اسپينوزا

The Proofs of Godʹʹs Existence in Spinozaʹʹs Works

يكي از دغدغه‌هاي اساسي فيلسوفان مسيله اثبات وجود خدا بوده است. اهميت اين مسيله براي اسپينوزا كه اساس فلسفه او را خدا تشكيل مي‌دهد بيش از فيلسوفان ديگر است. او كه مهم‌ترين اثر خويش، اخلاق، را با تعريف خدا آغاز مي‌كند و با برترين سعادت انساني، يعني عشق، به خدا به پايان مي‌برد، مسيله وجود خدا را در آثار مختلف خود مورد توجه قرار مي‌دهد و وجود او را به دو شيوه لمي و اني اثبات مي‌كند. اسپينوزا مفهوم جديدي از خدا ارايه مي‌دهد و او را جوهر واحد و طبيعت طبيعت آفرين مي‌خواند كه همه چيز در او است و واجد صفات نامتناهي و از جمله صفت بعد است. براهين مختلفي كه وي براي اثبات وجود خدا اقامه مي‌كند تقريباً متناظر با براهين دكارت، و به معنايي تقرير جديدي از اين براهين است. در اين مقاله تقريرهاي مختلف براهين لمي و اني در آثار اسپينوزا مورد بررسي قرار مي‌گيرد و شباهت آنها با براهين دكارت نشان داده خواهد شد.

The proofs of Godʹs existence are among the main questions of philosophers. This question has a special importance in Spinozaʹs works, because it constitutes the basis of his philosophy. In his main work, Ethics, he initiates the discussion with the definition of God and ends it up with manʹs noblest happiness, namely love of God. He deals with the issue in his different works and proved Godʹs existence in two ways: apriori and aposteriori. He develops a new concept of God and considers Him as Unique Substance and Nature which contains everything and is consisting of infinity of attributes, including extension and thought. Spinozaʹs different proofs are similar to those of Descartes. Although Spinoza develops a new conception of Godʹs existence, his proofs are in line with those of Descartes. In this paper, the writer attempts to explore different versions of apriori and aposteriori proofs in Spinozaʹs works and compare them with those represented by Descartes.