مطالعه واكنش عملكرد و اجزا عملكرد ژنوتيپ هاي خارجي و داخلي برنج به تنش شوري

Evaluation of yield and yield components of exotic and native rice cultivars to salinity stress

اين مطالعه با استفاده از بذور دو ژنوتيپ برنج (Oryza sativa) داخلي به نام‌هاي گيل و دم‌سياه و دو ژنوتيپ برنج خارجي به نام‌هاي IR54447-3B-10-2 و IR58443-6B-10-3 در 4 سطح شوري (كنترل و شوري‌هاي 4، 8 و 12 دسي‌زيمنس بر متر كلريد سديم) به صورت فاكتوريل و در قالب طرح كاملاً تصادفي در سال 1389 در دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه گنبد كاووس اجرا شد. بعد از اين كه بذور در شرايط آزمايشگاه جوانه‌دار شدند، بر اساس دستورالعمل ارزيابي ژنوتيپ‌هاي برنج براي تنش شوري در مرحله رويشي موسسه بين‌المللي تحقيقات برنج كشت شده و واكنش آن‌ها نسبت به تنش شوري مورد بررسي قرار گرفت. وزن كاه، وزن كل خوشه، وزن كل بوته، ارتفاع، طول خوشه اصلي، طول و عرض برگ پرچمي ثبت شدند. اثر شوري، ژنوتيپ و اثر متقابل آن‌ها بر كليه صفات مورد اندازه گيري بسيار معني دار بود. در بين ارقام به جز بومي دم سياه تفاوت معني داري از نظر وزن كل خوشه معني داري مشاهده نشد. اثر تيمار شوري بر صفات وزن كاه و وزن كل خوشه روند مشابه‌اي داشت.

This study was carried out as a factorial experiment based on CRD using two native (Gil and Domseiah) and two exotic cultivars (IR58443-6B-10-3 and IR54447-3B-10-2) under three salinity stress levels (0= check and 4, 8 and 12 dSm/m NaCl salinity) at Gonbad Kavoos Agriculture Faculty. Seeds were germinated in laboratory and then cultivated in the pot and evaluated for growth reaction to salinity during vegetative stage, according to instructions of IRRI. The recorded traits were comprised of straw weight, whole panicle weight, total plant weight, flag leaf length and width, height and main panicle length. The salinity, cultivar and interaction effects were significant on all measured traits. Among all cultivars, Domsiah was the only cultivar which showed significant difference with check cultivar in view of total panicle weight. The effect of salinity on both traits of straw weight and total panicle weight showed similar trends.