بررسي تاثيرات جهان يشدن بر تربيت اسلامي (تهديدها و فرصت ها)

Reviewing the Impacts of Globalization on Islamic Training: Threats and Opportunities

مفهوم جهاني شدن يكي از جديدترين مفاهيم دنياي مدرن است كه در عصر حاضر نشانگر مسير حركت جهان در آينده مي‌باشد. فرآيند جهاني‌شدن يكي از موثرترين نيروهاي محركه در پيدايش تغييرات سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي در جهان معاصر است و تمام جنبه‌هاي زندگي انسان‌ها را دربرمي‌گيرد. اين پديده با تاثيرگذاري بر فرهنگ ديني جامعه، تربيت اسلامي و ديني را متحول كرده است. بنابراين، شناخت و تبيين تربيت اسلامي در عصر جهاني‌شدن، و اثرپذيري و اثرگذاري آن اهميت زيادي دارد. جهاني‌شدن گرچه فرصت‌هاي جديد و ظرفيت‌هاي بالقوه قابل ملاحظه‌اي را به همراه دارد، اما ذاتاً همراه با تهديدات جدي است. بر اين اساس، اين نوشتار درصدد است تا تاثيرات جهاني‌شدن را بر تربيت اسلامي بررسي كند. از مهم‌ترين تهديدات جهاني‌شدن در حوزه تربيت اسلامي مي‌توان به ساخت‌زدايي تقابل‌هاي «دور ـ نزديك» و «ممنوع- مجاز»، سكولاريسم و كم‌رنگ شدن مرزهاي ‌اعتقادي‌ و مذهبي،‌ گسترش فرهنگ مصرفي و مدگرايي غربي، رواج شك و ترديد در ارزش‌هاي مطلق و مسلم ديني و اسلامي، گسترش تكثر‌گرايي ديني، آسيب رساندن به هويت ديني و اسلامي و مقابله با اخلاق مذهبي و در نهايت بيگانه كردن انسان از فطرت خداجوي خود اشاره كرد. به‌علاوه، جهاني‌شدن فرصت‌هايي نيز براي تربيت اسلامي در پي مي‌آورد كه عبارت‌اند از: توسعه و گسترش نفوذ تربيت اسلامي و ديني با استفاده از ابزار و فناوري‌هاي تكنولوژيك و اطلاعاتي، هماهنگ كردن تربيت اسلامي با مقتضيات زمان، شناخت و استفاده از ارتباطات بين‌فرهنگي و جهاني‌كردن فرهنگ و تربيت اسلامي. بر اين اساس در اين نوشتار ضمن شرح و تعاريف متفاوت از مفهوم جهاني شدن و نگرش‌هاي مختلف به اين پديده و تاثيرات آن در حوزه‌هاي مختلف، و نيز توضيح مفهوم تربيت اسلامي، ابعاد و ويژگي‌هاي آن، تهديدات و فرصت‌هاي جهاني شدن نسبت به تربيت اسلامي بررسي شده است.

Globalization concept is among the newest perceptions of the modern life, which indicates the universe movement route in future. Globalization is one of the most effective drivers of political, economic, social and cultural developments in the contemporary world, and it includes all the aspects of human being’s life. Having affected the religious culture of the society, the phenomenon has caused development in Islamic and religious training. Therefore, cognizance and explanation of Islamic training in the globalization age is of high importance. Although globalization brings about new opportunities and significant potential capacities, it is associated with some severe threats, as well. The major threats of globalization in the area of Islamic training are: destructurizing of opposing concepts like “far-near” and “forbidden- authorized”, secularism and weakening religious ideas, fostering western consuming culture and fusionism, fostering doubtfulness about absolute and accepted religious and Islamic values, religious abundance, damaging religious and Islamic identity, and encountering religious morality and finally making human being forget his God-seeking nature .Nevertheless, globalization bring about some opportunities for Islamic training: fostering and expanding Islamic and religious penetration through using technological tools and technologies, synchronizing training Islamic training with the current situation’s requirements, cognizance and utilization of intercultural ties, and globalizing Islamic and culture and training. On this basis, the present paper while explaining various interpretations of globalization and different viewpoints about the phenomenon and its impacts on various areas and explaining the concept behind Islamic training, and its dimensions reviews globalization threats and opportunities in the Islamic context. Keywords: Globalization, Islamic Training, Culture, Opportunity and Threatd