بررسي ميزان سزارين و علل آن در پرسنل زنان و مامايي شاغل در زايشگاه‌هاي دولتي شهر اهواز

سردبير محترم عمل سزارين در قرن گذشته، نقش مهمي در كاهش مرگ و مير و عوارض ناشي از زايمان در مادر و جنين داشته است. اما مساله نگران‌كننده در مامايي مدرن، ميزان بالاي سزارين است كه همه‌روزه انجام مي‌گيرد. طبق نظر سازمان بهداشت جهاني، ميزان مورد انتظار سزارين در كشورهاي مختلف جهان بايد 15-10 درصد تولدها باشد. اما متاسفانه آمار منتشرشده در اكثر نقاط دنيا به‌خصوص كشور ما تفاوت زيادي با اين نسبت دارد و بسيار بالاتر است (1 و 2). به نظر مي رسد كه طي بيش از چهاردهه، تمايل عمومي بيشتري در بين مردم و ارايه‌دهندگان خدمات بهداشتي به انجام سزارين ديده مي‌شود (1). در بين كاركنان رشته‌هاي زنان و مامايي هم افرادي هستند كه معتقدند سزارين مناسب‌ترين روش زايماني است و نظرات مثبتي در اين زمينه منتشر كرده‌اند، درحالي‌كه بعضي ديگر معتقدند سزارين يك عمل بسيار بزرگ با عوارض فراوان مي‌باشد (2 و 3). بديهي است كه آگاهي از نوع نگاه گروه درماني نسبت به مقوله زايمان انتخابي در مورد خودشان، به سياستگزاران بهداشتي اين ديد را خواهد داد كه آن‌ها بايد نسبت به اين گروه به‌عنوان عوامل تاثيرگذار در افزايش شيوع سزارين، چه ميزان توجهي داشته باشند (4). لذا دراين مطالعه، پژوهشگران به دنبال تعيين ميزان سزارين و علل آن در پرسنل زنان ومامايي شاغل در زايشگاه‌هاي دولتي شهر اهواز در سال 1390 بودند. نتايج نشان داد كه 5/22 درصد افراد، سابقه زايمان طبيعي در تمام بارداري‌هاي خود را داشتند. 3/66 درصد افراد فقط سابقه عمل سزارين را ذكر كرده و 2/11 درصد افراد، عمل سزارين را به‌دنبال زايمان طبيعي تجربه كرده بودند. 8/33 درصد سزارين‌ها انتخابي بود. 1/74 درصد از كساني كه سزارين انتخابي شده بودند، اظهار داشتند كه اگر به گذشته بازگردند اين عمل را تكرار خواهند كرد. 4/ 24 درصد از شركت‌كنندگان، عمل سزارين را براي ختم بارداري‌هاي بدون عارضه به اطرافيان خود پيشنهاد كرده و آن را مناسب‌تر از زايمان طبيعي مي‌دانستند. ميزان فراواني سزارين در پرسنل زنان و مامايي در مطالعه ما بسيار بالاتر از ميزان تعيين‌شده به وسيله سازمان بهداشت جهاني مي‌باشد. علي‌رغم اين‌كه رشته هاي پزشكي، آموزش بيشتري در مورد عوارض سزارين مي‌بينند، تمايل بيشتري به اين روش ابراز ميكنند (4). علت اين امر ممكن است به‌دليل تجربه كاري زنان شاغل در گروه علوم پزشكي و ديدن رنج ناشي از زايمان طبيعي در ساير افراد باشد. البته يكي از دلايل احتمالي ديگر مي‌تواند اين پيش‌زمينه باشد كه سزارين، كاري تميز و بي‌دردسر است (5). نكته قابل تامل آن است كه علت عمده توصيه افراد مورد مطالعه به زنان باردار براي انجام عمل سزارين، درد زايمان بود؛ بنابراين مي‌توان با ترويج روش‌هاي مختلف براي انجام زايمان بي‌درد يا كم‌درد از اين ميزان كاست. يافته‌هاي قابل تامل اين پژوهش، هشداري جدي در مورد ميزان بالاي سزارين در پرسنل زنان و مامايي جامعه پزشكي است؛ چرا كه اعضاي كادر پزشكي به‌عنوان بازويي قوي در هدايت زنان باردار براي انجام زايمان طبيعي نقش داشته و از عوامل تاثيرگذار در افزايش يا كاهش شيوع سزارين مي‌باشند.