مقايسه گشتاور لرزه‌اي، ژيودتيك و زمين‌شناسي در البرز خاوري و كپه داغ

Comparison of Seismic, Geodetic and Geologic Moment Rates ‎in Eastern Alborz and Kopeh Dagh

شمال خاوري ايران از رشته كوه‌هاي كپه‌داغ تا البرز مركزي يكي از مناطق فعال از ديدگاه لرزه‌خيزي است. وجود شهرهاي بزرگ با پيشينه تاريخي طولاني موجب شده است كه داده‌هاي ‏نسبتاً خوبي از تاريخچه فعاليت لرزه‌اي آن در دسترس باشد. گسل‌هاي متعددي در اين منطقه وجود دارند كه برخي از آنها مورد مطالعات زمين‌شناختي قرار گرفته‌اند و توان لرزه‌زايي آنها ‏مورد ارزيابي قرار گرفته است، اما در مورد بسياري از آنها هنوز داده‌هاي كافي وجود ندارد. اندازه‌گيري‌هاي ژيودتيك اخير اين امكان را به‌وجود آورده است كه نرخ حركات راستالغز و ‏كوتاه‌شدگي در بخش‌هاي مختلف منطقه مورد بررسي قرار گيرد و نماي كلي از آن ارايه نموده‌است. اين پژوهش به قابليت كاربرد اين داده‌ها در ارزيابي خطر زمين‌لرزه مي‌پردازد. بدين ‏منظور توان لرزه‌زايي گسل كه بر اساس داده‌هاي سن‌يابي و يا اندازه‌گيري‌هاي ژيودتيك محاسبه شده است با رويداد واقعي زمين‌لرزه‌هاي دستگاهي و تاريخي منطقه مقايسه شده است. با ‏توجه به گستردگي منطقه و عدم وجود داده‌هاي كافي اين مقايسه در مورد يكايك گسل‌ها امكان‌پذير نيست از اين رو شمال خاور كشور به 5 زون ساختاري تقسيم شده است. مقايسه ‏گشتاور لرزه‌اي رها شده در اين زون‌ها با ميزان تجمعي سالانه آن حاكي از همخواني نسبتاً خوب اين داده‌ها دارد و از اين رو مي‌توان با اطمينان بيشتر از داده‌هاي زمين‌شناسي و ژيودتيك ‏در بر آورد خطر زمين‌لرزه در اين بخش از كشور استفاده نمود.‏

The north east of Iran, extending from central Alborz to Kopeh Dagh Mountains, is one of the most seismically active regions of Iran. ‎Several large and ancient cities are located in this region and thus provide relatively reach documented history of earthquakes. Numerous ‎active faults have been known in this area, some of them have already been under geological investigations, yet many needs to be studied. ‎However, recent geodetic measurements provide a general view about rates of strike slip and shortening across the region. This study ‎evaluates potential of implementing geologic and geodetic data in seismic hazard assessment in this part of Iran. To achieve this, the region ‎of study has been divided to 5 structural zones. The moment accumulating rate was then calculated for each zone using both geological and ‎geodetic measurements. This moment has been compared with moment released by earthquakes. Comparison of seismic moment released by ‎instrumental and historical earthquakes with moment accumulating rate along major active faults suggest that geologic and geodetic data can ‎be considered as a reliable source of information in seismic hazard analysis, especially where there is no sufficient record of earthquakes in ‎the catalogs.‎