شيوع خود درماني و برخي عوامل مرتبط با آن در بين دانشجويان دانشگاه‌هاي بجنورد در سال 1391

The prevalence of self medication among students of Bojnurd universities and its related factors in 2013

زمينه و هدف: خود درماني يكي از مسايل مهم بهداشتي- اجتماعي است كه مي‌تواند معضلات مهمي را براي فرد و جامعه ايجاد نمايد. لذا مطالعه حاضر با هدف تعيين شيوع خود درماني و برخي عوامل مرتبط با آن در بين دانشجويان دانشگاه‌هاي شهر بجنورد درسال 1391 صورت گرفته است. مواد و روش: مطالعه حاضر از نوع توصيفي- تحليلي مقطعي مي ‌باشد. نمونه‎گيري بصورت سهميه‎اي طبقه‎اي تصادفي بين 3 دانشگاه علوم‌پزشكي، آزاد‌ اسلامي و پيام‌نور، انجام شد، در مجموع حجم نمونه‎ي برابر با، 600 نفر تعيين گرديد. ابزار گردآوري داده‎ها يك پرسشنامه‎ي خود ساخته، شامل دو بخش بود. قسمت اول مشخصات دموگرافيك شامل 6 سوال، و قسمت دوم سوالات شامل 26 سوال، مربوط به سنجش عوامل مرتبط با خود درماني بود، كه به صورت ليكرت 3 تايي بصورت كم=1، متوسط= 2 و زياد= 3 امتياز دهي مي‎گرديد. يافته‌ها: از مجموع 590 پرسشنامه تكميل شده، ميانگين سني شركت كنندگان(19/4±) 84/22 بود كه (50/60%) آنان دختر و بقيه پسر بودند. ميزان متوسط خود درماني در اين پژوهش(9/41%) ذكر شد كه شيوع آن در دختران بيشتر بود. بيشتر دانشجويان اطلاعات دارويي خود را از طريق مطالعه‌ي كتاب (6/43%) بدست آورده بودند. بين خود درماني با عدم اطمينان به طبابت پزشكان، نداشتن وقت براي مراجعه به مطب و تهيه آسان داروها از داروخانه رابطه‎ي معنادار مشاهده گرديد(001/0p < ). بيشترين ميزان خوددرماني مربوط به دانشجويان دانشگاه پيام نور بود. نتيجه‌گيري: در اين مطالعه شيوع خود درماني بالا بود. با توجه به نتايج پژوهش، آموزش دانشجويان جهت افزايش آگاهي آنان نسبت به داروها، و همچنين نظارت بر فروش دارو در داروخانه‌ها ضروري به نظر مي‌رسد.

Background: self-medication as a health and social concerns can cause serious problem for individual and society. Therefore this study aimed to determine the prevalence of self-medication and its related factors among the students of Bojnurd universities in 2012. Methods: This is a cross-sectional and descriptive study .For the purpose of this study, stratified random sampling was applied to select 600 subjects from 3 Universities namely,Medical university, Islamic Azad university and Payam Noor university. Data were collected via a self-made questionnaire which consisted of demographic and self medication questions. A typical 3- points linker rating scale used for the questions. Subject rank from 1- 3 was measured as low, medium and high. Results: There were 590 subjects who answered the questionnaires, the mean age was (4.19 ± 22.84) and 60.50% of subjects were female and others male. Average rate of self-medication in this study was (41.9%) and the results showed that the prevalence was higher in female. Students get medical information through reading books (43.6%). The results also showed that there is a significant relationship between self-medication, uncertainty of medical practice, lack of time to call a doctor and easy medication. Payam Noor university students had the highest self-medication. Conclusions: in this study the prevalence of self – medication was high. According to the findings (results) of this study, teaching students to increase their medication knowledge and monitoring sales of pharmacies is necessary.