مقايسه رشد كلنهاي مختلف صنوبر در جنگلكاريهاي جلگه‌اي غرب گيلان

Growth comparison of different poplar clones, planted on lowlands of west Guilan

بررسي سازگاري و قابليت توليد چوب در ارقام خارجي صنوبر از دهه چهل در گيلان شروع شد. برخي از ملاحظات و خواهشهاي اكولوژيكي در صنوبرها ممكن است آنها را با موفقيت يا عدم موفقيت مواجه سازد. اين طرح در مناطق جلگه‌اي صنوبركاريهاي سنواتي غرب گيلان، در چهار منطقه (تكرار) و با سه كلن (تيمار) P. deltoides 79.51، P. deltoides 69.55 و P. euramericana 214، مساحت هر واحد آزمايشي 2000 متر مربع به ابعاد 40 x 50 متر با فاصله كاشت 4 x 3 متر در قالب آماري طرح آزمايش بلوكهاي كامل تصادفي به منظور اندازه‌گيري قطر برابر سينه، ارتفاع كل و حجم به اجرا درآمد. نتايج نشان ميدهد كه ميان كلنهاي مختلف صنوبر و محل اجراي طرح (تكرارها) از نظر خصوصيات رويشي اختلاف معني‌دار وجود دارد. بيشترين رويش حجمي در منطقه طولارود بافت لوم شني به كلن P. euramericana 214 و در منطقه شاندرمن با بافت لوم رسي شني به كلن P. 79.51 و در منطقه گيسوم با بافت شني به كلن P.d 79.51 و در منطقه هفت دغنان با بافت لومي به كلن 69.55 به‌ترتيب با 9/26، 4/25، 2/24 و 5/23 0 مترمكعب در هكتار در سال تعلق داشت. در گروه‌بندي مناطق از نظر رويش حجمي، قطر، ارتفاع و سطح مقطع برابر سينه، به‌ترتيب هفت دغنان و طولارود در گروه نخست قرار گرفتند. و در گروه‌بندي كلن‌ها، كلن P. 79.51 در گروه نخست قرار گرفت؛ و از نظر درجه‌بندي كيفي درختان، بيشترين درصد كيفي به كلن 55/69 در منطقه گيسوم تعلق داشت. واژه‌هاي كليدي:ارتفاع كل، حجم، زنده‌ماني، قطر، كيفيت، صنوبر دلتوييدس، صنوبر اورآمريكن، خاك

Trials of exotic variaties of Poplar species and their wood production potential at Guilan province (Caspian region) of Iran have been started after 1960s. Some ecological requirements and exceptions might positively od negatively affect the poplarʹs adaptation process. The trial was conducted under statistical desighn of Randomized Complete Blocks with three poplar clones (three treatments) including: P.deltoides 69.55, P. eurameracana 214 and P. deltoids 9.51 and four poplar plantation sites (four replicates) located at lowlans of west Guilan province, including: Tolaroud, Shanderman, Gisum and Haft-daghanan. Popar plantation was made in plots with 2000 m2 area (50 x 40 m.) and 3 x 4 m. spacing. The measured and calculated popolar characteristics consisted of: diameter at breast height (dbh), survival, total height and volume. Results showed that there were significant differences between the poplar clones and the poplar sites in respect to growth characteristics (? < 0.01). The greatest volume increment at Tolaroud site with sandy loam soil belonged to P. euramericana 214, at Shanderman site with clay sandy loam soil belonged to P. d. 79.51, at Gisum with sandy soil belonged to P. d. 79.51 and at Haft-daghanan site with loamy soil belonged to P.d. 69.55 (20.31, 23.5, 24.2, 25.4 and 26.9 m3/ha/year, respectively). Poplar and site classification, based on volume, diameter, height and basal area data showed that the first rank achieved by Haft-daghanan and Tolaroud sites and P. d. 79.51 clone, respectively. The best rate of quality achieved by P. d. 69.55 clone at Gisum site. Key words: Total height, dbh, survival, volume, quality, Populus deltoids, P. euramericana