توسعه پذيري معنا در تفسير قرآن كريم

Meaning Extensibility in the Interpretation of the Holy Quran

«توسيع معنايي الفاظ قرآن» از روش هاي تفسيري قرآن كريم است كه در آن مفسر مي كوشد از همه ظرفيت هاي معنايي الفاظ بهره برده، و تفسيري مطابق با نياز عصر و زمان ارايه دهد. اين شيوه بيشتر در تفاسير علمي، اجتماعي، فلسفي، و عرفاني نمود يافته است؛ و بيانگر بعدي از ابعاد اعجاز بياني قرآن است. البته در اين روش ممكن است معاني اي از الفاظ ارايه شود كه در زمان نزول قرآن قابل درك نبوده است؛ لذا موافقان و مخالفاني دارد. هرچند مخالفان را نمي توان در يك دسته قرار داد، ولي از جمله ادلّه مشترك آنان مي توان به ضرورت درك معاني قرآن براي مردم عصر نزول، مخالفت اين شيوه با فصاحت و بلاغت قرآن و نيز با اهداف هدايتي- تربيتي آن، عدم كاربرد اين روش در سيره صحابه پيامبر(ص)، و تبديل تدريجي توسعه معنا به تحول معنا اشاره كرد. در اين مقاله سعي بر آن است ضمن تبيين ادله فوق، به نقد و تحليل آن ها پرداخته شود.