بررسي رقابت گندم (Triticum aestivum L.) و چاودار (.Secale cereal L) در شرايط تنش شوري با استفاده از آزمايش سري هاي جايگزيني

Competition of wheat (Triticum aestivum L.) and rye (Secale cereale) under different levels of soil salinity using replacement series experiment

توليد محصولات كشاورزي در مناطق خشك و نيمه خشك هميشه تحت تاثير شوري خاك و رقابت علف هاي هرز است. به منظور ارزيابي رقابت گندم و چاودار تحت شرايط شوري خاك، يك آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با 3 تكرار در گلخانه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي دانشگاه بيرجند در سال 1391 انجام شد. عوامل آزمايش، 5 نسبت مختلف كشت گندم- چاودار بر اساس سري هاي جايگزيني (100-0، 75-25، 50-50، 25-75 و 0-100 درصد) و 4 سطح شوري خاك (2، 4، 8 و 16 دسي زيمنس بر متر) بود. نتايج آزمايش حاكي از اثر معني‌دار (01/0 > P) شوري بر وزن خشك گياهان مورد مطالعه بود، به طوري كه با افزايش شوري خاك از 2 به 16 دسي زيمنس بر متر، ماده خشك گندم و چاودار به ترتيب 84 و 90 درصد كاهش يافت. چاودار در سطوح شوري 2 و 4 دسي زيمنس بر متر و گندم در سطوح شوري 8 و 16 دسي زيمنس بر متر داراي قدرت رقابتي بيشتري بودند. بررسي شاخص‌هاي رقابتي مختلف نشان داد كه افزايش شوري خاك باعث كاهش قدرت رقابتي چاودار با گندم مي‌شود.

Agricultural production in arid and semi-arid regions always is affected by soil salinity and weeds competition. In order to study the effect of soil salinity on competition between wheat and rye, a factorial replacement series experiment based on completely randomized design with 3 replications was conducted in research greenhouse of faculty of Agriculture, at University of Birjand, in 2012. Four different ratios of wheat-rye (100-0, 75-25, 50-50, 25-75, 0-100 percentage) and 4 levels of soil salinity (2, 4, 8 and 16 dS.m-1) were used as experimental factors. The results indicated significant (P < 0.01) effect of salinity on dry matters of wheat and rye. Increasing soil salinity from 2 to 16 dS.m-1 decreased 84% and 90% of the dry matter of rye and wheat, respectively. Competitive ability were more at salinity levels of 2 and 4 dS.m-1 in rye and 8 and 16 dS.m-1 in wheat. Investigation of competition by several indices indicated that increasing of salinity level can decrease competitive ability of rye versus wheat.