نحوه حمايت از ابداعات مهندسي ژنتيك در نظام حقوق مالكيت فكري و حقوق ايران

Method of protection of genetic engineering in intellectual property system

با توجه به آثار فراوان اقتصادي، اخلاقي، زيست‌محيطي اعمال مهندسي ژنتيك نحوه حمايت از ابداعات مهندسي ژنتيك مي‌بايست به‌گونه‌اي باشد كه مولفه‌ها‌ي مورد نظر اقتصادي، اخلاقي و زيست‌محيطي تامين گردد. در اين راستا نظام‌هاي حمايتي اسرار تجاري، رقابت غيرمنصفانه، ثبت اختراع و قرارداد و در نهايت نظام ثبت اختراع مطرح و مورد بحث قرار گرفته است. در اين ميان نظام ثبت اختراع با توجه به ماهيت رسمي آن مناسب‌ترين نظام حمايتي براي حمايت از اين ابداعات به نظر مي‌رسد. در حال حاضر در حقوق موضوعه ايران با توجه به بند «د» ماده 4 قانون ثبت اختراعات، طرح‌هاي صنعتي، علايم و نام‌هاي تجاري 1386 ابداعات مهندسي ژنتيك به ‌عنوان اختراع قابل ثبت نيست. با توجه به قانون ايمني زيستي 1388 حمايت از ابداعات مذكور در نظام اسرار تجاري به عمل مي‌آيد. لذا با توجه به اينكه نظام اسرار تجاري نظام حمايتي مناسبي جهت تامين مولفه‌ها‌ي موردنظر نيست، تغيير قانون ثبت اختراعات 1386 و حمايت از اين ابداعات در نظام ثبت اختراعات ضروري به نظر مي‌رسد، منتهي براي تامين ملاحظات مورد نظر توصيه مي‌گردد در قانون ثبت اخترعات حمايت منوط به رعايت اين ملاحظات گردد.

Considering abundant economic, moral and environmental effects of genetic engineering actions, method of protection shall be in way that considered economic, moral and environmental essentials be provided. For this purpose trademark system, unfair competition system, patent and contract system and ultimately patent system have been studied. Considering formal nature of patent system, it is the most appropriate protective system for protection of genetic engineering innovations. At present,considering Article 4 of Iran Patent, Industrial Design, Trademark and Tradename Act 1386, genetic engineering innovations aren’t protectable as patent. According to Biosafety Act 1388 these innovations are protected in trademark system. Based on this fact that this system isn’t appropriate system for providing considered essentials, it is necessary to modify Patent Act 1386 in way that these innovation be protectable. However we suggest that for providing considered essentialsو protection in Patent Act be provided to respecting these concerns.