تحليل تقاضاي انرژي در بخش كشاورزي ايران

Analysis of Energy Demand in Agricultural Sector

با توجه به اهميت انرژي در بخش كشاورزي و نيز افزايش قيمت حامل‌هاي انرژي در سال‌هاي اخير، شناخت و تحليل ساختار تقاضاي انرژي از اهميت بسياري برخوردار است. در اين مقاله براي تحليل و الگوسازي تقاضاي انرژي در بخش كشاورزي از روش‌هاي هم‌انباشتگي يوهانسن، روش FMOLS و رهيافت ARDL استفاده شد. براي برآورد الگوها، داده‌هاي مصرف انرژي بخش كشاورزي، ارزش افزوده بخش كشاورزي و شاخص قيمت انرژي براي دوره 1355 تا 1388 مورد استفاده قرار گرفت. برآوردهاي حاصل از روش‌هاي تحليل هم‌انباشتگي با برآوردهاي روش حداقل مربعات معمولي مقايسه شدند. نتايج نشان داد كشش قيمتي مصرف انرژي در روش‌هاي مختلف، در بلندمدت بين 3/0- تا 327/0- و در كوتاه‌مدت بين 09/0- تا 102/0- متغير است. همچنين كشش درآمدي مصرف انرژي نيز حدود 7/0 برآورد شد. مقايسه برآوردهاي حاصل از روش‌هاي مختلف نشان داد برآوردهاي روش حداقل مربعات معمولي با برآوردهاي حاصل از تحليل هم‌انباشتگي يوهانسن و رهيافت ARDL بسيار به هم نزديك هستند. با توجه به بي‌كشش بودن تقاضاي انرژي نسبت به قيمت، در بخش كشاورزي بخصوص در كوتاه‌مدت، از سياست‌هاي قيمتي نبايستي انتظار زيادي براي كاهش مصرف حامل‌هاي انرژي داشت. تاثيرگذاري سياست‌هاي قيمتي در كاهش مصرف انرژي در بلندمدت بيشتر است بنابراين اثرگذاري سياست قيمتي منوط به امكان تغيير در نهاده‌هاي سرمايه‌اي دربردارنده فناوري مصرف حامل‌هاي انرژي است.

Due to importance of energy factor in agricultural sector and considering the increasing energy price in recent years, analysis of energy demand is very important. In this paper in order to analyse agricultural energy demand, OLS, FMOLS and Johansen cointegration method and ARDL approach has been used and results of these methods have been compared. Data on energy price index, energy consumption and agricultural value added for priod 1355-1388 were used. Results showed that long run and short run price elasticity of energy consumtion are between -0.3 to -0.327 and -0.09 to -0.102 respectively. Also income elasticity of energy consumption estimated egual to 0.7. Results of OLS estimation of Log-Log model, Johansen cointegration method and ARDL approach are very similar. Because of price inelasticity of energy consumption especially in the shortrun, price policies are not likely to reduce energy consumtion considerably. Price policies can be more effective in the longrun, but this is subject to improvemeats in the energy consumption technology.