نقش تغييرات اقليمي كواترنر در تحول ژيومورفولوژيكي فروچاله هاي كارستي (مطالعه موردي: ناهمواري شاهو، غرب ايران)

The Role of Quaternary Climate Changes on the Geomorphic Evolution of Karst Sinkholes(Case Study: Shaho Relief Western Iran

ناهمواري شاهو توده اي كوهستاني و آهكي است كه در حدفاصل استان هاي كردستان و كرمانشاه واقع ش ده است و از نظر ساختاري بخشي از زاگرس مرتفع محسوب مي شود. ساختار آهكي اين ناهمواري داراي شرايط مناسبي براي توسعه اشكال كارستي است . در تحول و توسعه كارست هاي منطقه، متغيرهاي اصلي سنگ شناسي، زمين ساخت، شيب و اقليم دخالت داشته اند كه نحوه توزيع فروچال ه ها با توجه به هر كدام از اين متغيرها مورد بررسي قرار گرفته است . ميزان تراكم سطحي فروچاله ها با استفاده از عكس هاي زميني و پيمايشي ميداني در نقاط مختلفي از ميدان هاي اصلي كارستي به صورت نمونه اي بررسي شده و 15 تا 20 فروچاله در كيلومترمربع برآورد گرديده است . با و جود اينكه در بخش هاي عمده اي از منطقه شرايط سنگ شناسي، زمين ساختي و شيب براي توسعه كارست فراهم است اما اثري از فروچاله هاي كارستي ديده نمي شود. حضور فروچاله هاي كارستي از ارتفاع مشخصي ( 1900 متر ) به بالا و بررسي آثار و شواهد يخچالي همچون سيرك ها، دره ها و مور ن هاي يخچالي و همچنين پديده هاي مجاور يخ چالي شامل لايه هاي مختلف سولي فلكسيون در نقاط مختلف منطقه، نشان م ي دهد كه در دوره هاي سرد پلئيستوسن از ارتفاع 1800 متر (مرز برف دائمي ) به بالا، شرايط براي توسعه انحلالي فروچاله هاي كارستي فراهم بوده است. در چنين شرايطي دولين هاي كارستي داراي نقش دوگانه سير ك دولين بوده اند و در ابعاد وسيع شكل گرفت ه اند. در شرايط اقليمي كنوني، كارس تهاي منطقه تحت تأثير تخريب شديد مكانيكي قرار دارند.