پيش‌نمونگي در ساخت‌گذراي افعال فارسي

Prototypicality in Transitive Structure of Persian Verbs

مقاله حاضر به مطالعه «پيش‌نمونه ساخت گذرا در افعال فارسي» مي‌پردازد. تاكنون «گذرايي» از جنبه‌هاي مختلفي بررسي شده و يكي از موضوع‌هاي مطرح در مطالعات دستوريان و زبان‌شناسان بوده است. هرچند در زبان فارسي اين ساخت از ديدگاه‌هاي مختلفي ارزيابي شده، تاكنون مطالعات محدودي در اين زمينه از منظر شناختي انجام شده است. هدف عمده تحقيق حاضر دستيابي به تعريفي جامع و مانع براي ساخت گذرا بر حسب شناخت فارسي زبان‌ها است. به اين منظور، نويسنده با در نظر گرفتن هفت ملاك‌ اصلي و يك ملاك فرعي به معرفي پيش‌نمونه اين ساخت پرداخته است. طبق نتايج تحقيق حاضر، ساخت گذرا را نمي‌توان به لحاظ صورت يا نقش به تنهايي مطالعه كرد، بلكه براي تشخيص اين ساخت، به طور همزمان به صورت و نقش وابسته‌ايم و در تعريف اين ساخت بايد پيوستاري براي آن در نظر بگيريم. به عبارتي مي‌توان افعال را در پيوستاري از گذرايي توصيف كرد و آنها را به سه گروه افعال گذراي پيش‌نمونه‌اي، افعال گذراي غيرپيش‌نمونه‌اي و افعال ناگذرا تقسيم كرد.

The present article studies Prototype of transitive structure in Persian verbs. So far, transitivity has been studied from different aspects. However, in Persian language it has been studied limitedly from a cognitive perspective. The main objective of the present article is to get to a precise and clear definition of transitivity regarding Persian speakers’ cognition. To do so, the author defines prototype of transitive structure based on seven major criteria, and one minor criterion. According to the findings of the research, to define transitivity we have to consider both form and function. Transitivity can be defined on a continuum, ranging from prototypical transitive verbs to non-prototypical transitive verbs, and intransitive verbs.