جامي و حديث مكرّر عشق

Jami and the frequent Love Story

جامي با نگاهي عارفانه هستي را مي‌نگرد، مي‌فهمد، و تبيين مي‌كند. در اين تفسير، عشق كليدي‌ترين و محوري‌ترين مفهوم است. عشق در اين نگاه، تنها نسبتي عاطفي ميان دو انسان نيست- كه البته اين هم هست- بلكه مقوله‌اي است گسترده و فراگير كه با آن هم مي‌توان انگيزه آفرينش را فهميد و هم ارتباط متقابل پديده‌هاي مختلف هستي را تبيين كرد. آنچه حق را به آفريدن مي‌انگيزد، عشق اوست به خويشتن و كمالات پنهان آن و از آنجا كه هستي چيزي جز تقيّدات وجود بحت حق نيست، اين عشق پس از شكل‌گيري عالم كثرات در تمامي هستي نيز به صورت‌هاي مختلف جريان مي‌يابد و به هر شكل، جلوه‌اي است از همان عشق آغازين، يعني عشق حق به خويشتن. عشق با اين گستره وسيع خويش، هم انواعي دارد و هم مراحلي. در اين مقال كوشش بر آن است كه از منظر جامي به برخي عناصر اصلي هرم عشق در منظومه فكري او نگاهي بيفكنيم.