بررسي تاويل اقوال مشايخ در كشف المحجوب هجويري

The Esoteric Interpretation of Sheikhs’ Words in Hojwiri’s Kashf al-Mahjoub

كشف المحجوب ابوالحسن علي بن عثمان جلّابي هجويري غزنوي، نخستين متن مستقلّ صوفيانه به زبان فارسي، حاوي اطّلاعات ارزشمندي در مسايل مختلف تصوّف است. ازآنجاكه يكي از محوري‌ترين مسايل مطرح در پي‌بردن به نظرگاه‌ها و ترسيم جهان‌نگري و حتّي روان‌شناسي روحي و عرفاني صوفيان، بررسي تاويلات و تفسيرات ايشان از آيات و احاديث و اقوال مشايخ و نيز نحوه تفسير هستي و پديده‌هاي طبيعي است، در اين مقاله تلاش شده تا سازكارها و چهارچوب‌هاي تاويلي اِعمال‌شده در اقوال مشايخ ـ از جمله صبغه‌هاي استدلالي يا ذوقي و خيالي در تفاسير، ميزان پايبندي مولّف كتاب به ظاهر متن، نحوه توجّهاتش به اجزاي جملات و ارتباطات نحوي موثّر و تعيين‌كننده در برداشت‌هاي او از آنها ـ بررسي شود.

Kashf al-Mahjoub is the first Persian independent mystical text, written by Abu al-Hasan Ali bin Osman Al-Jolabi Al-Hojwiri Al-Qaznavi which contains valuable information about different subjects of Sufism. Since one of the effective methods on which one can understand a Sufi’s viewpoints and can figure out his ideology and even his anagogic and mystical Psychology is to analyze his esoteric interpretation on Quranic verses, hadiths and other sheikhs’ words and the interpretation of Existence and natural phenomenon, I’ve tried, in this essay, to study Hojwiri’s mechanism to interpret the sheikh’s words, such as discursive and chimerical instances, the rate of the author’s commitment to the appearance of the text, and the style he attend the components of the sentences and the syntax relations on his perception.