چهار ديدگاه مبنايي در ماهيت شناسي اعمال نيابتي از منظر امام خميني

Four Fundamental Approaches to the Nature of Proxy Performance of Ritual in Imam Khomeini’s Viewpoint

اعمال نيابتي از رايج ترين اعمال عبادي است. مهم‌ترين مولفّه اعمال عبادي، قصد قربت است. از طرفي در دانش فقه، واجبات بدني به صورت استيجاري و نيابتي انجام مي‌گيرد و بسياري از اوقات هدف نهايي نايب، دستيابي به اجرت است. با اين حال از منظر فقه عبادي، اينگونه عبادت صحيح تلقي گشته است. از آنجا كه فقه، دانشي قاعده مند است. فقها ناگزير گشته‌اند كه ابتدا به ماهيت شناسي نيابت بپردازند و در مرحله بعد تحليل‌هاي عميقي براي رفع اين ناهمخواني قصد قربت و اخذ اجرت، سامان بخشي نمايند. از ميان انديشمندان معاصر امام خميني در اين عرصه انگاره‌هاي تحسين برانگيز و ارزشمندي را به ارمغان آورده‌اند. در اين نگاشته به چيستي شناسي عبادات نيابتي و مباني چهارگانه تنزيل شخص، تنزيل عمل، داعي بر داعي و مبناي دين پرداخته شده است.

Performing rituals for others or proxy performance of rituals is among prevalent ritualistic practices. The most important element of rites and rituals is intention of proximity to God, while in jurisprudence, under certain circumstance, some physical obligatory rituals are allowed be performed by a proxy, whose intent is to gain some income. Since jurisprudence is a principled discipline, jurisprudents have studied the nature of proxy and tried to find some solutions to the incongruity between intention of proximity to God and intention of gaining income. Imam Khomeini has valuable viewpoints in this regards. Attempts have been made in this paper to study the nature of proxy rituals and its four foundations