بررسي ميزان جنبايي زمين ساختي درگستره بهاباد (شمال خاور استان يزد) با استفاده از ‏شاخص‌هاي ريخت‌زمين‌ساختي

Tectonic Activity Rate in Behabad Area According to Morphotectonic ‎Indices, NE Yazd Province, Iran ‎

‏ نوزمين ساخت كه عامل مهم گسترش زمين ريخت ها در مناطق جنباي زمين ساختي است، به طور قابل توجهي سامانه هاي رودخانه اي و شكل‌هاي ريخت‌زمين‌ساختاري پيشاني كوهستاني منطقه ‏بهاباد در ايران مركزي را تحت تاثير قرار داده است. براي ارزيابي ميزان جنبايي زمين ساختي در منطقه، شاخص هاي ريخت‌زمين‌ساختي پيچ‌و‌خم پيشاني كوهستان، طول- گراديان رود، نسبت ‏عرض كف دره به ارتفاع دره، شكل حوضه زهكشي و شاخص عدم تقارن آبراهه ها در حوضه آبريز بررسي شد. از تركيب اين شاخص ها با يكديگر مي توان رابطه شاخص جنبايي زمين ساختي ‏‏(‏Active tectonics indices (Iat)‎‏) را به دست آورد. بر پايه مقادير ‏Iat، منطقه مطالعاتي را مي توان به 4 رده تقسيم كرد: رده 1 (جنبايي زمين ساختي خيلي بالا، 52/1% در منطقه)، رده 2 (جنبايي ‏زمين ساختي بالا، 58/68%)، رده 3 (جنبايي زمين ساختي متوسط، 20%) و رده 4 (جنبايي زمين ساختي كم، 9/9%). نتايج با مشاهدات صحرايي بر روي زمين ريخت ها و عوارض زمين شناسي ‏سازگار است. شاخص هاي جنبايي زمين ساختي و شواهد ريخت زمين ساختاري، نرخ جنبايي زمين ساختي را در منطقه مطالعاتي بيشتر متوسط و بالا نشان مي دهند.‏

Neotectonics that‎‏ ‏is a major factor of landform development in tectonically active regions has significantly affected fluvial systems and ‎mountain-front landscapes in the Behabad area of the Central Iran Zone. To assess tectonic activities in the area, we analyzed geomorphic indices ‎including the mountain-front sinuosity (Smf), stream-gradient index (SL), valley floor width–valley height ratio (Vf), drainage basin shape (Bs) ‎and drainage basin asymmetry (Af). These indices were combined to yield the relative active tectonics indices (Iat). Based on Iat values, the study ‎area was divided into four parts: Class 1 (very high relative tectonic activity, 1.52% in area), Class 2 (high, 68.58%), Class 3 (moderate, 20%), ‎and Class 4 (low, 9.9%). The results are consistent with field observations on landforms and geology. The active tectonics indices and ‎geomorphological evidences indicate that the tectonic activity rate in the studied area is predominantly moderate to high.‎