عدالت در ساحت فقه حكومتي

Justice in Governmental Fiqh (Jurisprudence)

اين مقاله درصدد است با استفاده از روش مطالعه كتابخانه‏اي و تحليلي، به تبيين مناسبات فقه و عدالت در پارادايم‏هاي مختلف فقهي بپردازد. توجه به عدالت در دوره هاي مختلف فقهي، متفاوت است. در فقه سنتي عدالت غالبا به‏مثابه صفت فرد مورد توجه است، اما در فقه حكومتي، عدالت به‏مثابه معيار و ملاكي براي سنجش صحت و سقم كليه احكام مورد استفاده مي‏باشد. فقه حكومتي با رويكرد عدالت، توليد و پس از اجرايي‏شدن، زمينه بسط عدالت در جامعه را فراهم مي‏آورد. انقلاب اسلامي نيز كه با محوريت فقه شيعي، ايجاد و استقرار يافته و هم‏اينك در مرحله توسعه به سر مي‏برد، در هر كدام از اين مراحل سه‏گانه، با استفاده از نرم‏افزار اختصاصي آن، به ترتيب عدالت در مقياس اقلّي، متوسط و اكثري را مورد اهتمام خود قرار داده است. در مرحله توسعه، انقلاب اسلامي براي بسط عدالت اكثري، نيازمند فقه حكومتي مي‏باشد

Using a library survey and an analytical method, the present paper seeks to elaborate on the relationship between fiqh (jurisprudence) and justice according to different fiqhi (jurisprudential) paradigms. The degree of attention given to justice differs according to the different fiqhi periods. In traditional fiqh, justice is often viewed as a personal characteristic, but in governmental fiqh, justice is used as a criterion for distinguishing between the soundness and unsoundness of every injunction. Governmental fiqh which is justice-oriented prepares the ground for administering justice after being implemented. The Islamic Revolution, which is inspired by and centered on Shiite fiqh and which is now striding ahead, attempts to achieve minimal, medium and maximal justice in three stages; namely, creation, establishment and development, respectively making use of its specialized software. The Islamic Revolution cannot dispense with governmental fiqh in its attempt to administer maximal justice in the stage of development.