رابطه تنوع زيستي گياهي با عوامل فيزيوگرافي در ذخيره‌گاه سرخدار افراتخته

Plant biodiversity in relation to physiographical factors in Afratakhteh Yew (Taxus baccata L.) Habitat, NE Iran

تنوع زيستي كه مفهوم آن با آميختگي و تركيب گونه‌ها قرين است، يكي از خصوصيات مهم جوامع گياهي است كه همواره به عنوان شاخصي براي مقايسه وضعيت بوم‌شناختي اكوسيستم‌هاي جنگلي به كار گرفته مي‌شود. در اين تحقيق، تنوع زيستي گياهي در ذخيره‌گاه سرخدار افراتخته با برداشت 30 قطعه نمونه 400 متر مربعي كه به شكل انتخابي با 3 تكرار در واحد‌هاي شكل زمين پياده شدند، بررسي شد. همچنين، شاخص‌هاي غناي گونه‌اي، يكنواختي و تنوع گونه‌اي در ارتباط با عوامل فيزيوگرافي مطالعه گرديد. آناليز واريانس يك طرفه، آزمون t مستقل و مقايسه ميانگين چند دامنه‌اي دانكن براي بررسي اختلاف تنوع و متغير‌هاي محيطي در طبقات مختلف فيزيوگرافي به كار گرفته شد. نتايج نشان داد كه عامل ارتفاع از سطح دريا تاثير معني‌داري بر شاخص‌هاي تنوع زيستي ندارد. نتايج آزمون دانكن نشان داد كه بيشينه ميزان ميانگين شاخص غنا، شاخص‌هاي تنوع شانون - وينر و مك‌آرتور و يكنواختي پيلو، شلدون و هيپ در جهت‌هاي غربي مشاهده مي‌شود. همچنين، ميانگين شاخص غنا و شاخص‌هاي تنوع شانون - وينر و مك‌آرتور در طبقه شيب 10 تا 35 درصد به بيشترين مقدار مي‌رسد.

The concept of plant biodiversity is closely related to flora composition and is one of the important characteristics of plant communities which is always used as an index for ecological assessment of forest ecosystems. In this research, plant biodiversity in Afratakhteh Yew (Taxus baccata L.) habitat was studied by 30 sample plots (400 m2 area) with 3 times repetitions in land form units, 3 plots were taken by selective procedure in representative stand of each land forms. At each plot, plant biodiversity indices such as: richness, evenness and diversity with respect to physiographical factors were investigated. One way ANOVA, Duncanʹs multiple comparison tests and t-test were used to study differences among physiographical classes. The results indicated there was no significant difference between altitude and species diversity. Duncanʹs results showed that the average measure of richness, Diversity indexes of Shannon and Mc- Arthur and Pielou Evenness were highest towards the west. Also, the average measure of richness, the Diversity indexes of Shannon and Mc- Arthur were highest in 10 to 35% slope.