بررسي نقش «لمپن‌»ها در انتخابات و بلواهاي دوره‌هاي هفدهم و هجدهم مجلس شوراي ملّي

The Role of the “Lumpen” in Elections and Uprisings in the Period of the 17th and 18th National Consultative Assemblies

بررسي تاريخ سياسي ـ اجتماعي معاصر ايران و به‌ويژه بعد از برپايي نظام مشروطه، واقعيّت تلخي را به نمايش مي‌گذارد. در اين شرايط كه نظامِ مبتني بر قانون، در ايران حاكم شد، حوادث و وقايعي رخ داد كه عامل اصلي آن، ماهيّت استبدادي و ابزار آن، گروه‌ها و افرادي بودند كه در پايين‌ترين رده‌هاي اجتماعي قرار داشتند. درواقع، عدم پذيرش واقعي نظام مشروطه از سوي آخرين شاهان قاجاري و سپس پهلوي‌ها، موجب شد تا زمينه براي بهره‌برداري ايشان از گروه‌هايي كه عنوان «لمپن» دارند، فراهم شود. لمپن‌ها بدون آنكه فايده‌اي براي جامعه خود داشته باشند، ابزار بسيار مناسبي در دست حاكميّت و جريان‌هاي سياسي بودند تا با استفاده از آن‌ها به خواسته‌هاي خود برسند. دوران انتخابات و سپس عمر مجالس هفدهم و هجدهم شوراي ملّي، شاخصي براي بررسي نقش‌آفريني لمپن‌ها در تاريخ معاصر ايران محسوب مي‌شود. در اين دوران كه مصادف با حوادث مهمّي در تاريخ ايران است، لمپن‌ها هم در ناامن كردن فضاي انتخابات و تاثيرگذاري بر نتيجه آن و هم در ايجاد بلواهاي اجتماعي در دوران حيات مجالس مذكور، نقش موثّري داشتند كه بنابر اهمّيت موضوع، در اين مقاله مورد بررسي قرار خواهند گرفت. سوال اصلي اين پژوهش، اين است كه «لمپن‌ها چه نقشي در فضاي انتخاباتي مجالس هفدهم و هجدهم شوراي ملّي و بلواهاي دوران اين مجالس داشته‌اند؟» براي پاسخ‌ به اين سوال، اين فرضيه به آزمون گذاشته شده است كه «لمپن‌ها ابزار ناكارآمديِ انتخابات و ايجاد بلواهاي مصادف با مجالس هفدهم و هجدهم شوراي ملّي بوده‌اند». يافته‌هاي اين پژوهش اثبات مي‌نمايد كه اين گروه‌ها موجب شدند تا با كمترين هزينه، بزرگترين خسارات و آسيب‌ها بر نظام سياسي ـ اجتماعي و اقتصادي ايران در دوره معاصر وارد شود.