برخي ظرافت‌هاي بلاغي و معنايي پنهان تعليمي در سخن سعدي

Some of the hidden semantic and rhetorical delicacy Of didactic type in Saadi’s words

برخي عبارات و اشعار گلستان و بوستان سعدي، عليرغم ظاهري ساده، انواعي از درهم‌تنيدگي هاي معنايي دارند كه با نگاه اول و تكيه بر بلاغت مالوف نمي‌‌توان به عمق معنايي آنها پي برد. سعدي گاهي ژرف ساخت‌هاي معنايي را با ايجاد شبكه ارتباطي پيچيده اي از كلمات كه در مواردي با صنايع ادبي هم تقويت مي‌شود ايجاد مي‌كند. تسلط سعدي بر زبان فارسي، باريك انديشي، آگاهي از علوم مختلف،‌ تجربه‌هاي زيادي كه در سفر داشته و آشنايي با فرهنگ‌هاي متفاوت، از عواملي است كه سبب ايجاد معاني پنهان در آثار او شده است. مهمتر آن كه دقت و اهتمام سعدي براي ايجاد اثري تعليمي و آموزنده، در روساخت و ژرف ساخت ابيات پديدار است و گاه بر شارحان نيز پوشيده باقي مانده است. در اين مقاله تلاش شده تا برخي ابيات و عبارات سعدي كه ظرايف بياني و معنايي پنهان در آنها بر شارحان سخن وي پوشيده مانده ‌است، بازخواني و معنا شود.

Although some of Boostan and Golestans poems and phrases have simple appearances, others have Semantic complexity. At first glance we can’t understand the depth of meaning even with relying on rhetoric knowledge. Saadi has made deep semantic structures with the help of complex network of words which sometimes strengthen by using the figure of speeches. Saadi has used hidden meaning in his works because he was a proficient in Persian language, had had knowledge about other sciences, had gained experiences form his travels and had known the different culture. Above all, Saadi’s accuracy and effort for making an educational and instructive work has appeared both on surface and deep of couplets which sometimes was ignored by his exponents. The purpose of the present paper, therefore is to interpret and explain some of phrases and poetry that their meanings were hidden for previous exponents.