اشعاري نو يافته در جنگ خطّي 900 مجلس

Newly-Found Poems in 900 Anthology

امروزه ديگر در اين امر ترديدي نيست كه هر گونه مطالعه و جستاري در قلمرو شعر كهن فارسي بدون مراجعه به جنگ ها و سفينه هاي شعري كاري ناقص و ناتمام خواهد بود. جنگ ها از آن جهت كه بعضاً نام و نشان شاعران گمنام و اشعار و آثار آن ها را از تصرّف زمانه در امان نگاه داشته، حايز كمال اهميّت است. در ميان جنگ ها و سفينه هاي شعر فارسي، جنگ خطّي شماره 900 مجلس كه به سفينه شعرا و تذكره شعرا نيز شهرت داشته و به دست كاتبي ناشناس تحرير يافته است، به لحاظ مندرجات كه در مواردي تازه ياب و بي سابقه است، ارزش و اهميّت بسياري دارد. در اين نوشتار ضمن توضيحي مجمل درباره مشخصات اين سفينه با ارزش كه در قرن هشتم هجري قمري كتابت شده است و نيز شرحي كوتاه در ذكر پيشينه تحقيقاتي كه بر روي آن صورت گرفته است، نمونه هاي نويافته اي از اشعار شاعران نامدار سده هاي ششم و هفتم هجري قمري: معزّي، انوري، مجيرالدّين بيلقاني و سعدي به دست مي دهم؛ در واقع در اين مقاله دو غزل، يك قطعه و يك رباعي از انوري، يك غزل از معزّي، سه غزل، يك قطعه و دو رباعي از مجيرالدين بيلقاني و دو قطعه از سعدي به عنوان اشعاري معرفي شده اند كه در ديوان شاعران نامبرده موجود نيست.

Nowadays, there is no doubt that any exploration into old Persian poetry will be incomplete without recourse to anthologies and collections of poem. Anthologies are of importance because they keep intact the name and traces of unknown poets and their poems. Among anthologies of Persian poetry, the No.900 anthology of parliament which is also known as the anthology and Tazkareh of poets and has been written down by an unknown scribe is of high value and significance regarding its content which includes newly-found and unprecedented poems. In this essay, while providing a summary of characteristics of this valuable anthology written in eighth century (A.H) as well as a short commentary of literature review about it, the newly-found poems of well-known poets of sixth and seventh centuries such as Mo’ezi, Anvari, Mojir al-Din Beilaghani and Sa’di are provided. Indeed, in this article, two sonnets, one fragment and one quatrain by Anvari, one sonnet by Mo’ezi, three sonnets, one fragment and two quatrains by Mojir al-Din Beilaghani and two fragments by Sa’di are presented as poems which do not exist in their Divans.