ساخت اشتقاقي واژه در گويش سيستاني

Derivational Structure of Words in the Sistani Dialect

ساخت اشتقاقي واژه در گويش سيستاني حبيب‏الله مشهدي محمد دوستي تاريخ دريافت: 16/3/90 تاريخ تصويب: 15/7/91 چكيده در اين پژوهش، واژگان گويش سيستاني را بررسي و به‏لحاظ اشتقاقي توصيف كرده و بدين منظور، برخي گويشوران محلي را از‏ميان روستانيان در پنج نقطه از زابل و نيز افراد ساكن شهرهاي زابل، زهك، هيرمند، اديمي و محمدآباد برگزيده‏ايم. بعضي از اين گويشوران، بي‏سواد و بعضي داراي سواد خواندن و نوشتن بودند. در اين تحقيق، نخست، تعداد زيادي واژه، عبارت و جمله را از گويش سيستاني گرد آورده و پس‏از تجزيه و تحليل واژه‏ها و عبارت‏ها، ساخت اشتقاقي واژه‏ها را با استفاده از پيشوند، پسوند و تركيب بررسي كرده‏ايم. وجود تعدادي پيشوند، پسوند و بعضي شيوه‏هاي ساخت مركب، از‏جمله ويژگي‏هاي متمايز‏كننده اين گويش از فارسي معيار است. واژه‏هاي كليدي: ساخت اشتقاقي، گويش سيستاني، ساخت مركب، پيشوند و پسوند.

Derivational Structures of Words in the Sistani Dialect Habibollah Mashhadi Received: 2011.06.06 Accepted: 2012.11.05 Mohammad Doosti Abstract This study aims at investigating and describing the derivational structure of words in the Sistani dialect. In this regard, a number of local speakers in five rural zones of Zabol city and speakers from Zabol, Zehak, Hirmand, Adimi and Mohammadabad were selected. The selected speakers were either illiterate or poorly literate. Numerous words and phrases of Sistani dialect were recorded and analyzed. Subsequently, the derivational structure of words was discussed in terms of prefixes, suffixes and compound structures. Specific prefixes and suffixes and different compounding methods are among the exclusive features of Sistani dialect compared to Standard Persian. Keywords: derivational structure, Sistani dialect, compound structure, prefixes and suffixes