استفاده از تصميم‌گيري چندمعياره مبتني بر تلفيق روش‌هاي DEMATEL و ANP در انتخاب مكان ‌بهينه آرامستان‌ها (مطالعه موردي: شهر اصفهان)

Applying Multi Criteria Decision Making Techniques based on DEMATEL and ANP techniques to select the Optimum Location for Cemeteries(Case study: Isfahan City)

امروزه شهر پويا شهري است كه بتواند خدمات‌رساني مطلوبي را براي شهروندان ارايه نمايد. آرامستان‌ها از جمله مراكز خدماتي هستند كه رشد شهرنشيني و افزايش جمعيت، تكميل ظرفيت آن‌ها را به‌همراه داشته و برنامه‌ريزي جامع و از پيش تعيين شده براي مواجهه با اين بحران ضروري است. متاسفانه در شهرهاي ايران مطالعه و برنامه‌ريزي براي مواجهه با اين بحران وجود ندارد. از آنجاكه امروزه رعايت استانداردهاي زيست‌محيطي يكي از اصول احداث تجهيزات و امكانات شهري و فراشهري مي‌باشد، لذا در اين پژوهش با استفاده از تكنيك‌هاي تصميم‌گيري چندمعياره، كه در تلفيق با GIS توانسته است به حل مسايل تصميم‌گيري فضايي كمك كند، مكان آرامستان جديدي براي شهر اصفهان بر اساس معيارهاي زيست‌محيطي، اقتصادي و اجتماعي پيشنهاد شده است. معيارهاي موثر در مكانيابي آرامستان با استفاده از منابع و نظر كارشناسان شناسايي شده است. با توجه به اينكه تعيين ميزان تاثيرگذاري و تاثيرپذيري معيارها از يكديگر، آن‌ها را به دنياي واقعي نزديك‌تر مي‌كند، از روش‌ ديمتل براي استخراج روابط اثرگذاري بين عوامل استفاده شد. نقشه حاصل از ديمتل براي مدل‌سازي ANP براي وزن‌دهي عوامل به‌كار گرفته شد. سپس با استفاده از نتايج آنها در محيط GIS نقشه‌هاي فازي وزن‌دار عوامل توليد گرديد. در نهايت با كمك عملگر گاماي فازي نقشه‌ها تركيب شدند تا نتيجه بدست آمده از آن كاستي‌هاي روش جمع، كه ساده‌ترين روش تركيب نقشه‌هاست را بهبود دهد. مكان بهينه متناسب با شرايط زيست محيطي و اقتصادي-اجتماعي پيشنهاد شد. احداث آرامستان در اين مكان‌ از انتشار آلودگي به شهر جلوگيري مي‌كند و پيشنهاد چند آرامستان به منظور جلوگيري از ترافيك در شهر مي‌باشد.

In recent time, a city in which the optimum services are provided for citizens is called a dynamic city. Cemeteries are of those service centers that the growth of population and urbanization has completed their capacity; thus, a comprehensive and preset plan for dealing with this problem is vital. Unfortunately, almost in all of the cities in Iran, there is no research and plan to deal with this crisis. Because consideration of the environmental standards is one of the principles of planning and constructing these sites, a new applicable methodology is proposed to locate the cemeteries according to required environmental, economic, social, and technical criteria in this paper. A Multi-criteria Decision Making (MCDM) solution, in which the DEMATEL and ANP was integrated in GIS environment, is proposed to find a suitable place for cemetery of Isfahan city, which is one of the big cities of Iran. DEMATEL technique was applied to extract the influence relationships between factors for drawing the influencing map. Then, this map was used for modeling ANP and weighting the factors. In the next step, maps of the weighted fuzzy factors were generated in GIS environment and finally, the maps were combined using fuzzy operators. The proposed methodology for searching for the optimum location is evaluated and the results show the workability and efficiency of the method.