تاثير تاريخ كاشت بر عملكرد و برخي ويژگي‌هاي زراعي ارقام جو در شرايط آب و هوايي حميديه

Effect of sowing date on yield and some of the agronomical characteristics of barley cultivars under Hamidieh climate conditions

به منظور بررسي اثر تاريخ كاشت و ارقام مختلف بر عملكرد و اجزاي عملكرد دانه جو آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي و در سه تكرار در سال زراعي 91-90 در اهواز به اجرا در آمد. در اين آزمايش سه تاريخ كاشت دهم آذر، بيست و پنجم آذر و دهم دي ماه و سه رقم مختلف جو شامل جنوب، 10 سراسري و نيمروز مورد بررسي قرار گرفت. بر اساس نتايج به دست آمده اثر تاريخ كاشت بر صفات تعداد سنبله در متر مربع، عملكرد اقتصادي دانه، عملكرد بيولوژيكي، شاخص برداشت و ارتفاع معني داري بود. با تاخير در كاشت تعداد دانه در سنبله، عملكرد بيولوژيكي و ارتفاع نهايي گياه كاهش و تعداد سنبله در متر مربع، وزن هزار دانه، عملكرد اقتصادي دانه و شاخص برداشت افزايش يافت. اثر رقم بر همه صفات به‌جز عملكرد بيولوژيك معني دار بود. بيش‌ترين تعداد سنبله در متر مربع، وزن هزار دانه و وزن هكتوليتر در رقم نيمروز حاصل شد ولي تعداد دانه در سنبله اين رقم حداقل بود. بيش‌ترين عملكرد دانه و شاخص برداشت نيز در رقم جنوب مشاهده گرديد. نتايج تجزيه همبستگي نشان داد كه در بين صفات مختلف تعداد سنبله، عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت بيش‌ترين همبستگي را با عملكرد دانه داشتند. در مجموع بهترين شرايط براي حصول حداكثر عملكرد دانه جو تاريخ كاشت دوم و بهترين رقم، رقم جنوب تشخيص داده شد و تعداد سنبله مهم‌ترين جز عملكرد بود.

In order to investigate the effect of different sowing date and cultivars on yield and yield components of barley, a factorial experiment in randomized complete blocks design and in three replications was conducted in Ahvaz in 2011-12 cropping year. In this experiment three sowing dates of Azar 10th, Azar 25th and Day 10th and three different cultivares of barley including Jonoob, 10-Sarasari and Nimrooz were investigated. According to the obtained results the effect of sowing date was significant on traits the number of spike per m2, economical grain yield, biological yield, harvest index and height. Delaying in sowing decreased seed number per spike, biological yield and final plant height but increased the number of spike per m2, 1000-grain weight, economical grain yield and harvest index. The effect of cultivar was significant on all of the traits except biological yield. The most numbers of spike per m2, 1000-grain weight and hectoliter weight was obtained in Nimruz cultivar while in seed number per spike was minimum. The highest grain yield and harvest index was observed in Jonoob culitivar. The correlation analyses results showed that among different traits number of spike, biological yield and harvest index had the highest correlation with seed yield. Totaly, the best conditions to obtain the highest seed yield of barely was recognized the second sowing date and for the best cultivar, Jonoob cultivar and the most important yield component was number of spike.