جايگاه حسن نيت در فقه اماميه

Position of Good Faith in the Twelver Shia jurisprudence

حسن نيت به‌معناي انجام وظايف به‌صورت صادقانه، منصفانه، معقول كه دو طرف قرارداد يا اشخاص ثالث مرتبط با قرارداد از يكديگر انتظار دارند، همراه با اهتمام به رعايت حقوق و منافع ديگران و دوري از هرگونه سو نيت و فريب‌كاري است و مفاهيم فرافقهي، صداقت، عدالت، انصاف، قواعد فقهي چون اصل لزوم در عقود، لاضرر، احسان و اصل صحت، از مباني اصل حسن نيت در منابع اسلامي است. بنابراين، شارع مقدس حسن نيت را در حمل افعال و رفتار مسلمين بر صحت امر مسلم مي‌داند و در «اوفوا بالعقود» بر آن تاكيد مي‌ورزد و در بسياري از موارد به‌صورت سلبي مانند نهي از غش، غرر و تدليس و به‌طور كلي نهي از فريب و خدعه به بيان مصاديق حسن نيت اهتمام دارد؛ ازاين‌‌رو، با عنايت به اينكه فقه اماميه منبع اصلي حقوق ايران است، قانون‌گذار مي‌تواند با الهام از آموزه‌هاي فقهي و اخلاقي نسبت به‌وضع ماده قانوني در زمينه شناسايي اصل حسن نيت به‌روشني اقدام نمايد. در اين نوشتار به‌اختصار به برخي از رهيافت‌هاي اصل حسن نيت در عقد بيع و عقد وكالت اشاره شده است.