واسنجي روش منحني سنجه در برآورد ميزان رسوبات حوضه قزل‌اوزن بر اساس داده‌هاي سد سفيدرود

Calibration of the Rating Curve Method to Estimate Ghezelozan Basin Sedimentation Rate (by Use of Observed Data of Sefid-Rood Dam)

رسوب‌گذاري در مخازن سبب كاهش حجم ذخيره و بروز مشكلات عديده‌ در بهره‌برداري از سدها مي‌شود. محاسبه حجم دقيق رسوبات وارد به مخزن براي طراحي مناسب سد و مديريت بهينه مخزن سد در دوره بهره‌برداري الزامي است. در اين تحقيق از داده‌هاي ميداني درازمدت سد سفيدرود به‌منزله نقطه بررسي حوضه قزل‌اوزن استفاده شد. مقادير محاسباتي رسوب به‌روش منحني سنجه و اصلاحي FAO با حجم واقعي رسوبات (به‌دست‌آمده از هيدروگرافي مخزن) به‌منظور ارزيابي و واسنجي روابط محاسباتي مقايسه شد. نتايج نشان داد روش منحني سنجه ميزان رسوبات را كم برآورد مي‌كند (تقريباً نصف مقدار رسوبات واقعي)؛ در حالي كه برآورد روش اصلاحي FAO حدود 10 برابر مقدار واقعي رسوبات است. بررسي‌ها نشان مي‌دهد ضريب اصلاحي 2 براي تعديل روش منحني سنجه در حوضه قزل‌اوزن نتايج معقولي ارايه مي‌كند. ازاين‌رو، اين ضريب براي كاربردهاي ميداني در اين حوضه آبريز پيشنهاد مي‌شود. به بيان ديگر، ميزان رسوبات محاسباتي به‌روش معمول منحني سنجه بايد دوبرابر شود تا مقدار واقعي رسوب در حوضه قزل‌اوزن به‌دست آيد.

Sedimentation in reservoirs reduces damsʹ storage capacity causing many problems in their modes of operation. Therefore an accurate evaluation of sediment volume is essential for appropriate design and optimum reservoir management during its operation. In this research, long term field data of Sefid-Rood Dam were employed to check the sediment volume determined for Ghezelozan basin. The computed volumes of sediment through rating curve and the modified FAO method were compared with the real volume as a result of hydrographic surveying to evaluate and calibrate the computing methods. The results revealed that the rating curve method had underestimated (approximately half of the real volume), while modified FAO method had estimated sediment volume 10 times than of the real volume. The investigations finally indicate that a modified coefficient of equal to 2 represent logical results. Therefore, it is recommended to use this modified coefficient for field application in Ghezelozan Basin. In other words, the computed sediment volume through rating curve method should be doubled to come up with the real volume of sedimentation.