الگويابي رقابت‎هاي مكاني ناشي از مِهر مكان در نواحي متجانس فرهنگي (مطالعه‎ي موردي: شهرهاي اردكان و ميبد در استان يزد)

مكان علاوه‎بر بُعد مادي، از بُعد غيرمادي نيز برخوردار بوده و احساساتي را در ساكنان خود ايجاد مي‌كند. به‎واسطه‎ي اين احساسات، نوعي تعلّق به مكان در افراد ايجاد شده كه به شكل‌گيري هويّت مكاني منجر مي‌شود و از اين نيروي معنوي، به‎عنوان حسّ مكان ياد مي‎شود. تعلّق مكاني، به‎عنوان نتيجه‎ي منطقي زندگي اجتماعي انسان در يك مكان جغرافيايي خاص، در همه‎ي دوران‎هاي تاريخي وجود داشته است و احساس متفاوت‎بودن از ديگران، زمينه‎ساز بروز رقابت‎‎هاي مكاني شده است. اين رقابت‎‎ها، در سطوح مختلف خرد تا كلان مطرح هستند. يكي از مصاديق رقابت‎هاي مكاني در ايران، رقابت شهرستان‎هاي ميبد و اردكان در استان يزد است. از دلايل اصلي اهمّيّت مطالعه‎ي اين رقابت، تجانس فرهنگي، تشابه هويّتي و مجاورت جغرافيايي و درواقع، درهم‎تنيدگي جغرافيايي اين دو شهر است. آنچه در بررسي رفتار مردم اين دو شهر مشاهده مي‎شود، رقابت مكاني شديد بين آنهاست كه نشان از شدّت مهرِ مكان است، به‎گونه‎اي كه وجوه مختلف آن در بسياري از موارد آشكارا ديده مي‎شود. اين مقاله با روش توصيفي ـ تحليلي و تكيّه بر منابع كتابخانه‎اي، اسناد و همچنين مطالعه‎ي ميداني با استفاده از نرم‎افزار SPSS و آزمون همبستگي، در پي آن است تا ضمن طرّاحي الگوي رقابت‎هاي مكاني در مطالعات جغرافياي سياسي، به ريشه‎يابي شدّت‎گرفتن رقابت‎هاي مكاني بين اين دو شهر و تاثيرات برگفته از آن بپردازد. يافته‎هاي پژوهش بيانگر اين مطلب است كه ريشه‎ي اين رقابت را نبايد تنها در مسايل امروزي بخش‎بندي‎هاي كشوري، بلكه در حافظه و رفتار تاريخي اين دو شهر نسبت به هم جست‎وجو كرد.