عقلانيت باور ديني از ديدگاه ولترستورف با محوريت نقد اعتدالي دليل گرايي

Rationality of Religious Belief according to Wolterstorff

عقلانيت باور ديني يكي از مهم ترين مباحث فلسفه دين است كه پنج رويكرد معرفت شناسانه متفاوت را در بر مي گيرد. تا همين اواخر، دليل گرايي رويكرد غالب در حوزه عقلانيت باورهاي ديني بود و نماد عقلگرايي حداكثري به شمار مي رفت. اما معرفت شناسي اصلاح شده مكتبي نوظهور است كه در مقابل دليل گرايي قرار گرفته، عقلانيت را بيجا و بي مورد دانسته و معتقد است كه اعتقادات ديني مي توانند كاملا موجه و معقول باشند حتي اگر هيچ قرينه اي آنها را تاييد نكند. در اين ميان ديدگاههاي ولترستورف به عنوان يكي از مهم ترين افراد مطرح در اين رويكرد، متشكل از دو فرضيه عمده است: اول آنكه افراد زيادي به صورت مبنايي يعني بدون واسطه و نه بر اساس ديگر عقايد، به بسياري عقايد در مورد خدا قايلند؛ و ديگر اينكه آنان اغلب حق دارند به آن امور معتقد شوند.. دراين مقاله پس از بيان مخدوش بودن معيار لاك در استفاده از مفهوم معقول كه همان معيار مبناگروي كلاسيك است، نحوه مواجهه ولترستورف با بحث عقلانيت مشخص مي گردد كه او معناي عام و گسترده عقلانيت را مورد پذيرش قرار مي دهد و مراد وي از عقلانيت، تنها عقل ارسطويي نيست بلكه خود ايمان را به تنهايي عقلاني مي داند و تركيبي از دليل گرايي و ايمان گرايي را پيشنهاد مي دهد.

Rationality of religious belief is one of the most important issues in the philosophy of religion and includes five epistemological approaches. Up till recent times, evidentialism was the approach prevalent in the field of rationality of religious beliefs. And it was considered as a symbol of maximal rationalism. Reformed epistemology, however, is a newly-emerged school which opposes evidentialism and deems rationality as something irrelevant. According to reformed epistemology, religious beliefs may be fully justified and reasonable, even if no evidence confirms them. Here, views of Wolterstorff, as one of the most important scholars advocating this approach, consist of two main assumptions: first, many people believe in many ideas about God in a foundational way, i.e. immediately and not based on other’s ideas; and the other, in most cases, they are right to believe in such ideas. In the present article, after saying that Locke’s standard in making uses of the notion of “reasonable” (which is the same as the standard of classical foundationalism) is not a justified one, the authors will explain the way in which Wolterstorff goes to discuss “rationality”. They will describe that he accepts rationality in the general and extensive sense of the term and by rationality he does not mean only Aristotelian reason; rather, he takes faith as being rational and proposes a synthesis of evidentialism and fideism.