تشبيه در مثنوي‌هاي عطّار

Simile in Attar’s Couplets (mathnavis)

شيخ فريدالدّين محمّد عطّار نيشابوري، به مدد ذوق بي‌نظير و تخيّل بي‌بديل خود، مثنوي‌هاي ماندگاري سروده است. راز جاودانگي اين آثار، علاوه‌بر داشتن معاني و معارف ارزشمند عرفاني و رعايت اصول شاعري، مرهون استفاده‌ي شايسته و ماهرانه از صور خيّال، به ويژه «تشبيه» است كه شاعر معاني والا و انتزاعي را با اين فنّ بيان به زيباترين شكل و موثّرترين‌صورت، تجسّم و عينيّت بخشيده تا بتواند در دل و جان مخطبان نفوذ كند و آن‌ها را با خود هم‌دل وهم‌راه سازد. سعي نگارنده بر آن است تشبيهات پركاربردي را ـ كه حاصل ابتكار و خلاقيّت شاعر است ، نقد و تحليل نمايد وشيوه‌ي كاربرد و ويژگي‌هاي برجسته‌ي شاعر در خلق تركيبات بديع و موثّر توضيح دهد.

Sheikh Farid al-Din Mohammad Attar Neishabouri composed many long-lasting, unprecedented, unique couplets. The secret of the immortality of his works lies in his efficient and skilful use of various forms of imagination, especially simile as well as the inclusion of valuable mystic meanings and concepts. Using this technique, Attar has embodied supreme abstract meanings in the most beautiful and effective way so that he can influence the souls and hearts of his audiences and have them accompany him. The present article endeavours to critique and analyse the frequent similes used by the poet and to explain the poet’s outstanding competency in creating innovative and effective combinations.