تحليل ساختاري رگه‌هاي كوارتز طلا‌دار همراه با چين‌خوردگي در منطقه خراپه پيرانشهر، ‏آذربايجان باختري

Role of Folding Mechanism in Generation of Gold Bearing Quartz ‎Veins,Kharapeh Ore Occurrence (Pyranshahr, West Azarbaydjan) ‎

شواهد ساختاري مطالعه شده از چين‌هاي موجود در منطقه خراپه (جنوب شهر پيرانشهر در آذربايجان باختري) مشخص مي‌كند كه دو نسل چين‌خوردگي هم‌محور با روند شمال باختر - ‏جنوب خاور در مجموعه سنگ‌هاي دگرگون با سن كرتاسه در اين بخش از پهنه سنندج - سيرجان به وجود آمده است. چين‌هاي مرحله اول به صورت بسته تا يال موازي خوابيده هستند ‏كه برگوارگي سطح‌محوري در آنها به وجود آمده است. اين چين‌ها به صورت هم‌محور توسط چين‌هاي بسته تا باز با سطح‌محوري قايم مرحله دوم دوباره چين‌خورده‌اند. رگه‌هاي ‏كوارتز طلا‌دار، دايك‌ها با شيب زياد و گسل‌هاي عادي كه همراستا با سطح محوري چين‌هاي ايستاده نسل دوم هستند در منطقه لولايي چين‌ها تمركز دارند. از طرف ديگر اطلاعات ‏ژرفايي از رگه‌هاي كوارتزي مشخص ساخته كه پهناي رگه‌ها در ژرفا كمتر مي‌شود. بررسي ساختاري مشخص ساخت كه در طول مرحله دوم چين‌خوردگي، كشيدگي بيشتر در منطقه ‏لولايي در جهت عمود بر محور چين‌ها ايجاد شده است. اين موضوع موافقت آشكاري با سازوكار چين‌خوردگي كرنش طولي مماسي‎(Tangential Longitudinal Strain) ‎‏ در تشكيل ‏چين‌هاي نسل دوم در منطقه خراپه دارد كه در طي آن در بخش‌هاي بيروني لولاهاي طاقديس‌ها كشش تمركز يافته است. تمركز گسستگي كششي در منطقه لولايي چين‌ها روشن ‏مي‌سازد كه رگه‌هاي كوارتز محصول محلول‌هاي دگرگوني و انحلال فشاري، در بخش‌هاي هسته چين‌ها، با استفاده از فرايند كششي در بخش خارجي چين‌ها در طول چين‌خوردگي به ‏درون درزه‌هاي كششي هجوم آورده و اين پر‌شدگي به همراه ايجاد شكستگي‌هاي كششي و باز شدن آنها به صورت تدريجي و در چند مرحله صورت گرفته است. همچنين برخي از ‏فضاهاي پرشده از كوارتز به موازات لايه‌بندي قرار گرفته‌اند. در گسستگي‌هايي كه همراه با جابه‌جايي بوده، قطعاتي به صورت درونگير از سنگ‌هاي بستر درون رگه‌هاي كوارتزي به دام ‏افتاده‌اند. شواهد مطالعه شده مشخص مي‌كند كه گسستگي كششي در فرايندي با سازوكار ايجادكننده چين‌هاي مرحله دوم ارتباط داشته و رگه‌هاي كوارتزي طلادار در بخش لولايي ‏طاقديس‌ها در منطقه خراپه تمركز يافته‌اند. ‏

Structural analysis of folds in the Kharapeh area clears tow co-axial folding stages in the Cretaceous metamorphic rocks, in this part of the ‎Sanandaj-Sirjan zone. First stage folds are tight to isoclinal recumbent folds that were co-axially refolded by second stage upright open to ‎close folds. Normal faults, mafic dykes and abundant quartz veins oriented sub-parallel to the axial surface of the kharapeh antiform ‎implying that the extensions were synchronous with folding perpendicular to the fold axis, during second stage folding process in the area. ‎This is well concordant with tangential longitudinal strain folding mechanism for the second stage folding. By this folding mechanism, ‎tension was produced at the outer arc of the Kharapeh anticline and quarts veins were generated by compression in the core area and filled in ‎the tension fractures that were mostly produced in the fold hinge area during the folding process. In fractures where it was accompanied with ‎shearing, some clasts from wall rocks were engaged in the fault zone breccias. The field observations reveal that the fractures were produced ‎synchronous with the second folding stage in the Kharapeh anticline and filled by the gold bearing quartz veins.‎