تحليل ريخت‏ شناختي "قصه شهر سنگستان"

A Morphologic Analysis of "Ghesseye Shahre Sangestan" Based on Propʹʹs Theory

قصه شهر سنگستان" از مجموعه "از اين اوستا"، چهارمين مجموعه شعر مهدي اخوان ثالث است. در اين مقاله، اين شعر-قصّه با هدف ارزيابي كارآيي و قابليت الگوي ولاديمير پراپ در تحليل ريخت‏ شناسانه آن بررسي شده است. در آغاز اين مقاله، به موضوع روايت‏گري در شعر نو فارسي پرداخته شده است؛ البته با نگاهي به اشعار روايي اخوان ثالث كه بزرگ‏ترين شاعر قصه‏ پرداز در شعر نو فارسي است. در ادامه، به جنبه اسطوره‏اي "قصه شهر سنگستان" اشاره مي ‏شود كه اين شعر را به روايت اسطوره‏اي تبديل مي‏ سازد. بعد از آن، اشاره‏اي كوتاه به عناصر داستان در اين قصه شده است كه شامل "زوايه ديد" و عناصر "گفت‏وگو" و "زمان و مكان" است. در بحث اصلي مقاله به تحليل خويشكاري ‏ها، شخصيت‏ها و حركت‏ها در اين قصه پرداخته شده است. با توجه به اين نكته كه هر قصه نبايد تمام سي‏ ويك خويشكاري در نظريه پراپ را دارا باشد؛ سيزده خويشكاري در اين قصه يك حركتي وجود دارد و سه شخصيت انجام‏ دهنده اين خويشكاري ‏ها هستند.