تحليل حكايتي از مثنوي براساس روان‏شناسي تحليلي كارل يونگ

Analysis of The Story of Lion and Rabbit on Masnavi According to Ungʹʹs Analytical Psychology: Mental Symbols in Masnavi

داستان "شير و خرگوش" در مثنوي كه بازنويسي خلاقا نه ‏اي است از منبع اصلي آن در -كليله و دمنه- قابليت شگفت‏ آوري براي تحليل روان‏شناسانه دارد و از آنجا كه آثار عرفاني عرصه كشاكش ميان اضدادي چون خيروشرّ، هستي و نيستي، صورت و معني و... هستند، از اين رهگذر نشان از عالم روان و علم روان‏شناسي دارند كه هدف و مقصد اصلي آن، تلاش براي آشتي اضداد و و ايجاد تعادل ميان خودآگاه و ناخودآگاه (برون و درون) انسان است. در اين مقاله به تحليل داستان "شير و خرگوش" در مثنوي بر اساس "روان‏شناسي تحليلي" كارل گوستاو يونگ، با توجه به تعابير و تفاسير عرفاني كه لازمه بررسي آثار عرفاني است، پرداخته مي‏ شود. به دليل تمثيلي بودن داستان و وجود حيوانات، كهن الگوهاي يونگ در كنار نمادهاي ويژه رواني او مورد توجه قرار گرفته است. خرگوش نماد آنيما و ياريگر، شير نماد خودآگاهي، نخچيران نماد ناخودآگاه جمعي و هم‏چنين نمادهاي سنگ، دايره، چاه و... . به عنوان نمادهاي كليت و تماميت (وحدت) در خدمت تكامل معنوي (فرآيند فرديت) و تعادل اضداد، كارگشاي تحليل داستان بوده و نگرش تازه‏اي از داستان مولانا ارايه داده‏ اند.