ارتباط رنگ و ساختار مواد رنگزاي آلي: مروري بر بيش از يك قرن پژوهش

Color and Constitution of Organic Dyes: A Review of More than a Century Research

ارتباط بين رنگ و ساختار مولكولي مواد رنگزاي آلي سال‌هاست كه به عنوان موضوعي بسيار جذاب مورد توجه شيميدانان نظريه‌پرداز در زمينه تركيبات آلي و مواد رنگزا قرار دارد. جذابيت و كاربردي بودن همين موضوع باعث شده است كه از زمان ارايه اولين نظريه در مورد گروه‌هاي رنگ‌ساز و رنگ‌يار توسط ويت (تقريباً بيش از يك قرنِ پيش) تاكنون، تعداد بيشماري مقاله در نشريات علمي مختلف منتشر شود. اما حقيقتاً پيشرفت چشمگير اين حوزه علم، پس از توسعه نظريه كوانتوم آغاز شد و با توسعه اين نظريه‌ها مي‌توان در جهت طراحي مواد رنگزاي جديد استفاده كرد. امروزه متخصصين قادرند كه طيف جذبي مواد رنگزاي مختلف حتي با ساختارهاي پيچيده را نيز پيش‌بيني كنند. اين پيش‌بيني‌هاي خواص، در مورد برخي از گونه‌هاي كروموژني تطابق بسيار مناسبي با طيف تجربي دارد. هدف اين مقاله مروري، بررسي تاريخچه و روند پيشرفت مبحث ارتباط رنگ و ساختار با تكيه بر تحقيقات پروفسور جان گريفيتس و معتبرترين تحقيقات ساير گروه‌ها پس از وي مي‌باشد.

Color and molecular structure of organic dyes have long been a highly attractive topic to theoretical chemists in the field of organic compounds and dyes. As a consequence, numerous publications on this subject have been published, since Witt first proposed his theory of chromophores and auxochromic groups more than a century ago. But remarkable progress in this field of science, began after the development of quantum theory. Regarding to advancement of these theories design of novel dyes were conceivable. Nowadays specialists are able to predict absorption spectrum of different dyes even those of complex structures. These predictions of property in some chromogenes have a great adaptation with experimental results. The aim of this review is going to survey the history and progress of issues about color and constitution of organic dyes relying on Professor John Griffith’s researches and most credible other research groups after him.