بررسي روان‌شناختي داستان سياوش

اين نوشتار، با بهره­گيري از نظريه­هاي زيگموند فرويد و كارل يونگ، به بررسي روان­شناختي شخصيت سياوش در شاهنامه فردوسي مي­پردازد؛ سياوش دوران كودكي خود را در پرتو سرپرستي و آموزش­هاي رستم، سپري مي­كند. با مطالعه ساختار توصيفي روان سياوش، خصيصه­هاي اخلاق­مداري و عواطف غايي انساني در وجود او به وضوح ديده مي­شود. اين امر شايد از «فراخود» و فعاليت عالي آن در وجود سياوش نشات گرفته است، بر خلاف پدرش، كيكاوس كه او زير سيطره مطلق «نهاد» است. آموزه­هاي تعليم و تربيت و فرهنگ خودمان با استناد به قرآن، از فراخود به «نفس لوامه» و از نهاد به «نفس اماره» تعبير مي­كند. در اين پژوهش مطابق با نظريات يونگ، درون­گرايي سياوش در شاهنامه طرح و اثبات شده است كه از اين منظر، سياوش از خشونت و جنگ بيزار و جلوه­اي كامل از انسان معتدل و حتي آرماني اخلاقي است و نيز به شباهت و اشتراك شخصيت سياوش با همتايان خود در اساطير ملل ديگر اشارت شده است و مقوله­هاي روان­شناسي­ مانند كهن­الگوي گياه ـ خدا، خورشيد ـ خدا، مادر ـ زمين و تولد دوباره طرح و به تفصيل بيان شده است و اين فرضيه طرح شده است كه سياوش نمودگار و مظهر خورشيد و نور و گرما كه از ويژگي­هاي اساطيري باستان هستند نيز تلقي مي­شود.