ششتري و نقش او در گسترش شعر عرفاني عربي

Shoshtari and His Role in Development of the Arabian Mystical Poetry

ششتري از جمله شاعران نامدار سده هفتم هجري در اندلس است كه شعر او افزون بر درون‏مايه‏هاي عرفاني، از زبان و ساختاري متفاوت با سروده‏هاي ساير عرفا برخوردار است. او مضامين عرفاني و معاني صوفيانه را در قالب زجل و موشّح كه ساختاري متفاوت با قصايد كلاسيك عربي دارد و زبان آن عاميانه و مورد اقبال مردم است، بيان نمود و از اين رهگذر، شعر عرفاني را نه براي طبقه صوفيه كه براي عامه مردم سرود. هدف از پژوهش پيش رو، بيان نقش ششتري در شعر عرفاني عربي است؛ به همين منظور، ابتدا به جايگاه ششتري در عرفان و ادب عربي مي‏پردازيم و پس از ذكر نوآوري‏هاي او در بيان مضامين عرفاني با به‏كارگيري گويش‏هاي عاميانه و زباني ساده و صريح و به دور از پچيدگي‏ها و رمزپردازي‏هاي صوفيه، تعريفي از موشّح و زجل صوفيانه كه ششتري از پايه‏گذاران آن است، بيان مي‏كنيم و بازتاب مضامين عرفاني را در نمونه‏هايي از موشّحات و زجل‏هاي او نشان مي‏دهيم.