شالوده شكني و عرفان: امكان يا امتناع (با تكيه بر انديشه دريدا و مولانا)

Deconstruction and Mysticism: Possibility or Impossibility

شناخت عميق از صورت بندي هاي يك جريان فكري، با توجه به بسترها و زمينه ها و با تكيه بر كليت آن محقق مي شود و خوانش هاي گزينشي و منفك از بافت و زمينه، غالباً به تقليل‌گرايي و برداشت هاي يك‌سويه منتهي مي‌گردد. براين اساس، پژوهش حاضر به آسيب‌شناسي يكي از تصورات رايج در گفتمان نقد ادبي ايران مي پردازد كه تبيينِ سازوكارهاي شالوده شكني در يك متن عرفاني و قرايت شالوده‌شكنانه از آن را غيرممكن مي-داند. اين پژوهش با تكيه بر عناصر عرفاني در دستگاه فكري دريدا، چون همساني ها و شباهت‌هاي انديشه دريدا با سنت هاي شرقي و عرفان اسلامي، ارتباط انديشه دريدا با عرفان يهود/ كابالا و تفكر هرمسي، و سكوت دريدا در برابر خوانش هاي الاهياتي و ديني از متونش، ارتباط شالوده‌شكني و عرفان را تبيين مي نمايد و همچنين با تكيه بر چگونگي شكل‌گيريِ برداشت مذكور و پاسخگويي به آن، به بازخواني بار معنايي و جهت گيري مفاهيمي چون عدم قطعيت، نسبي نگري، مركزگريزي و حيرت در شالوده شكني دريدايي و واكاوي و تحليل آنها در دستگاه فكري مولوي مي پردازد.