عدالت به مثابه مقام عرفاني در نهج البلاغه

Justice as a Mystical Position in Nahjul-Balāghah

متوليان اديان وفيلسوفان به ويژه فيلسوفان اخلاق همواره ازعدالت به عنوان يك فضيلت اخلاقي نام برده اند ومفسران متون ديني هم در سنت هاي مختلف براين نظرصحه گذاشته اند. نهج البلاغهبه عنوان يكي ازاين متون پيوسته مورد مراجعه اهل فضل بوده است. در رويكرد به اين كتاب غالباً بر معناي اخلاقي عدالت تاكيد شده وهيچ وقت ازجايگاه وپايگاه عرفاني آن سخن به ميان نيامده است. اما نويسنده درصدد برآمده تا عدالت را در گفتمان عرفاني نهج البلاغه موردتوجه قرار دهد. عدالت درحوزه عام در نهج البلاغهبه معناي انصاف و در جهاننگري عرفاني اين كتاب به مثابه‌ي يك مقام عرفاني به كار رفته است. عدالت بايد در وهله اول در نفس سالك و سپس به وسيله او در جامعه نيز تحقق يابد. در اين گفتمان مولفه هاي به وجودآورنده ي عدالت نيز عموماً معناي عرفاني دارند. پس مي توانيم از آن به عنوان يكي از مقامات فردي و اجتماعي عرفان نهج البلاغه ياد كنيم.

Religious conductors and philosophers, especially ethic philosophers, have always mentioned justice as a moral virtue; meanwhile, interpreters of religious texts confirmed this idea in different traditions, too. Nahjul-Bal?ghah as one of the above texts has continually been a reference to learned men. Nearly, in an approach to this book , moral meaning of justice has been emphasized whereas its mystical place and basis have never been discussed about. However, the writer has tried to notify justice in the mystical discourse of Nahjul-Bal?ghah. Justice is used in Nahjul-Bal?ghah in general, meaning fairness while in mystical worldview; this book serves as a mystical stage. It must be fulfilled in the soul of disciple (Salek) and then in society. In discourse the components of justice have usually mystical meanings. So we can mention it as one of the individual and social stage of mysticism within Nahjul-Bal?ghah. Key words: Nahjul-Bal?ghah, justice, fairness, mysticism, mystical stage.