اكولوژي فردي گون قشلاقي Kar. & Kir) (Astragalus arpilobus، گونه اي اميدبخش براي اصلاح مراتع شمال شرق ايران

Autecology of Astragalus arpilobus Kar. & Kir, a promised species for restoration of the winter rangelands in the northeast of Iran

بررسي هاي اكولوژي فردي گياهان مرتعي، اطلاعات پايه اي را در خصوص نيازمندي هاي اكولوژيك، روش كاشت و واكنش آنها به محيط در دسترس قرار مي دهد كه براي مديريت صحيح مراتع قابل استفاده است. در اين تحقيق برخي خصوصيات اكولوژيك گونه گون قشلاقي (Astragalus arpilobus Kar. & Kir.) در مراتع قشلاقي استان خراسان شمالي مورد بررسي قرار گرفت. اين گونه در بخش جرگلان بجنورد، دامنه ارتفاعي 600 - 500 متر از سطح دريا، شيب هاي 20 تا 100 درصد و متوسط بارندگي سالانه 85/236 ميلي متر پراكندگي داشت. خاك هاي عرصه رويش داراي بافت لومي، مقدار ماده آلي متوسط (1.2%)، حاصل خيزي كم، اسيديته 32/7 و هدايت الكتريكي معادل 30/2 dS.m-1 (شوري كم) بود. رشد رويشي گياه اوايل اسفندماه، زمان ظهور گل ها اوايل ارديبهشت ، بذردهي خرداد و ريزش بذر تير بود. ارزش غذايي و كيفيت علوفه اين گونه در مراحل اوليه رشد در بيشترين مقدار بود كه با افزايش سن كاهش يافت و در مرحله بذردهي به كمترين مقدار خود رسيد. پروتيين خام و خاكستر تحت تاثير مرحله فنولوژي رشد كاهش يافت، اما درصد ديواره سلولي منهاي سلولز (ADF)، همي سلولز و ليگنين (NDF) و ماده خشك با افزايش سن گياه افزايش يافت. استقرار اوليه گياه در شرايط كشت گلداني با موفقيت انجام شد، ولي درصد جوانه زني آن پايين (24%) بود كه با تيمار خراش دهي با سمباده تا 51% افزايش يافت. به طور كلي سهولت استقرار، ارزش غذايي بالا، تطبيق فنولوژي با زمان حداكثر نياز دام ها به علوفه (فروردين و ارديبهشت)، اين گياه را به عنوان گونه اميدبخش براي اصلاح مراتع قشلاقي شمال شرق كشور معرفي مي كند.