بررسي وجودشناختي صفات الهي از ديدگاه ابن‌سينا همراه با نقد ملاصدرا

The Ontological Survey on Divine Attributes from Avicenna΄s Point of View

خداوند و صفات او مهم‌ترين مساله‌اي است كه فكر بشر را به خود مشغول نموده است؛ گواه بر اين مدعا آثار فيلسوفان و متكلمان در طول تاريخ انديشه بشر است. ابن‌سينا از مشاهير حكمت مشا با نگاهي واقع‌گرا و برآمده از متن هستي كوشيده است تصويري دقيق‌تر از ذات و صفات خداوند ارايه نمايد و بر شناخت هرچه بيشتر خالق هستي و زيبايي و اطلاق آن صحه ‌گذارد. بررسي تقسيم صفات، عينيت صفات با ذات و تكثر و ترادف صفات در جاي جاي آثار گسترده ابن‌سينا روشن مي‌سازد كه ابن‌سينا هم تكثر و هم ترادف صفات را مطرح نموده است و طرح تكثر صفات بيان‌گر نظر دقيق او و ارايه ترادف صفات نمايان‌گر ديدگاه دقيق‌تر وي است و هر دو تبيين ابن‌سينا از اين ادعاي ملاصدرا كه ترادف صفات موجب تعطيل مي‌گردد مبري است؛ چرا‌كه دقت ابن‌سينا در طرح ترادف صفات سبب شده است خداوند نه تنها از تكثر در خارج منزه گردد، بلكه از تكثر برآمده از حيثيات ذهني نيز پيراسته گردد در حالي‌كه ديدگاه عينيت مصداقي و اختلاف مفهومي ذات و صفات خداوند از اين ويژگي برخوردار نيست.