جايگاه و كاركرد منصب داروغه در دوره‌ي تيموريان

يكي از پيامدهاي تهاجم مغول، رواج تعابير و اصطلاحات مغولي در سرزمين هاي مفتوحه بود. «داروغه» يكي از واژگان و منصب‌هاي واردشده از فرهنگ مغول به ايران است. اين منصب كه در تمامي حكومت هاي جانشين مغولان ديده مي شود، در عصر تيموريان هم به موجوديت خود ادامه داد. در اين پژوهش، برآنيم با استفاده از اطلاعات موجود در منابع، جايگاه و كاركرد اين منصب را در ساختار ديواني امپراتوري تيموريان، به ويژه با تاكيد بر دوره‌ي حكمراني تيمور، شاهرخ، ابوسعيد و سلطان حسين بايقرا، بررسي كنيم. مسيله‌ي اصلي در اين پژوهش اين است كه داروغه چه جايگاه و كاركردي در سلسله‌مراتب ديواني دوره‌ي تيموريان داشته است؟ پژوهش حاضر را با بهره‌گيري از روش تحقيق تاريخي و مبتني‌بر اسناد و مدارك اصلي انجام داده‌ايم. نتيجه‌ي تحقيق نشان مي دهد كه منصب داروغه كه معمولاً با حاكم به‌صورت مترداف استفاده مي‌شد، در سلسله‌مراتب ديواني دوره‌ي تيموري، جزو مناصب ايالتي بود و پشت‌سر امراي ديوان مال قرار مي گرفت. داروغه‌ها با توجه به شناور بودن مسيوليت ها در اين دوره كه از خاستگاه قبيله اي اين حكومت ناشي مي شد، كاركردهاي مختلف اداري و نظامي، ازجمله حفظ نظم در داخل منطقه‌ي تحت اختيار خويش، تامين رفاه و امنيت، عزيمت به لشكركشي ها، مشاركت در فعاليت هاي عمراني و زراعي و ... را برعهده داشتند.