زيبايي‌شناسي در نسخ خطي ديوان زاهد تبريزي

چكيده شاعر و نويسنده توانا با استعداد خدادادي از زيبايي‌ها و آرايه‌هاي سخن چنان استفاده مي‌كند كه سخنش را جلايي خاص مي‌بخشد و در عين حال از دايره معنا و مقصود نيز فاصله نمي‌گيرد. از جمله شاعراني كه به رغم خلاقيت‌ها و ذوق شعري‌اش، در زيباسازي سخن خود مهارتي قابل تحسين دارد، ميرزا قاسم، فرزند ميرزا محسن تبريزي، معروف به زاهد از سخنوران و شاعران نيمه دوم سده يازدهم هجري مي‌باشد كه در عهد شاه سليمان صفوي در اصفهان مي‌زيست. نسخه خطّي كلّيّات ديوان او شامل غرليات، قصايد، رباعيات، مثنوي سفينه‌‌النجات و منشآت مي‌باشد. وي شيعه اثني عشري است كه ارادت خود را به چهارده معصوم، خصوصاً مولا علي(ع) در جاي جاي اشعــارش بيان كرده است. غزل‌هاي سراسر احساس، قصايد قوي، مادّه تاريخ ها، مثنوي زيبا و نثر شيواي وي بيان‌گر ذوق ادبي اوست. نگارنده در اين كوتاه سخن بر آن است تا با استفاده از چهار نسخه خطّي ديوان زاهد تبريزي، گوشه‌اي از زيبايي‌ها و هنرنمايي‌هاي اين شاعر توانمند را به قلم آورد.

Abstract A witer or a poem who is highly giftedand competent uses aesthetic tools and figures of speech in such a way that give his or her worksa special colour without any deviation from the main concept or meaning. A poet, apart from his poctical creativity and taste, who is famous in aesthetics and literary shillfulness is mirza Gasem, the son of mirza mohsen of Tabriz, famous for his piety and oratorship. He lived in the 11 the century after Hijra in Isfahan His manuscripts include lyrics, odes. guatrains. Safinatul najat and monsheat. He is a twelve, showing his dedication to the fourteeh in fallible, specially to Alicp (P.O.U.H).His odes, lyrics and prose indicate his litrary taste, the present writer tries to study a small portion of his artistic and aesthetic works here in. Key words zahed Tabrizi (the piety of Tabriz), metaphor simile, allegory, ambiguity