نقش و كاركرد آواها (واج ها) در شعر فارسي (با بررسي غزليات حافظ)

چكيده وجود رابطه طبيعي ميان آواها (واج ها) و معنا و مفهوم، از نظريه هايي است كه توسط برخي زبان شناسان مطرح شده است. هدف اين جستار، مشخص كردن نقش و مفهوم آوا ها در شعر و ادبيات است. نگارندگان معتقدند كه آواها (واج ها) در كنار ديگر عناصر (كلمات، جمله-ها و موسيقي شعر) مي‌توانند در انتقال مفهوم و احساس شاعر موثر باشند. بدين منظور، غزليات حافظ، جهت مطالعه و بررسي انتخاب شده و ابياتي كه داراي تكرار غيرمعمول آوا (واج) بوده اند، استخراج شده و كاركرد آن آواها (واج ها)، مورد بررسي قرارگرفته و اين نتيجه حاصل شده است كه تكرار آوا (واج) پنج نقش عمده را در شعر ايفا مي كند: 1ـ انتقال معنا 2ـ تاكيد بر مفهوم اصلي 3ـ انتقال احساس 4ـ افزايش موسيقي 5ـ ايجاد انسجام

Abstract According to some linguistic theories, there is a natural relation among phones (phonemes), the concept and the meaning. The objective of this study is to clarify the role and the concept of phones in literature and poetry. It is believed that phones (phoneme) along with other elements like; words, lines and the music of poetry can be effective in conveying the meaning and the emotion of a poet. To do so, Hafiz`s lyrics have been selected and studied. Among them, some couplets of having unusual repetition of phones (phonemes) are extracted and their functions have been investigated. As a result, the repetition of phones (phonemes) played five major roles in poetry: 1. the conveying of meaning, 2. the emphasis on main meaning, 3. the conveying of emotion, 4. the increasing of music and 5. Making the cohesion. Key Words Phone, Phoneme, Alliteratio, n, Meaning, Concept