نقد نگاه ابوزيد به نقش سياق و نزول تدريجي در فهم قرآن

چكيده نصرحامد ابوزيد در راستاي ايده تاريخ‌مندي نص، پرداختن به مباحث مربوط به نزول تدريجي قرآن از قبيل: مكي و مدني، اسباب نزول و نسخ را براي فهم قرآن ضروري مي‌شمارد. وي با طرح مباحث مختلف اين سه موضوع و نقدهايي كه به ديدگاه رايج دانشمندان علوم قرآني در برخي موضوعات دارد، مي‌كوشد از اين سه بحث براي تاييد تاريخ‌مندي نص يا تعامل نص و واقع بهره بگيرد. در مقاله حاضر ديدگاه‌هاي وي در اين سه موضوع، براساس ديدگاه رايج شيعه، بازخواني و نقد شده است. نگارنده نتيجه گرفته كه هرچند توجه به اين موضوعات در فهم قرآن قابل انكار نيست، اما ادعاي ابوزيد در تاريخ‌مندي نص را ثابت نمي‌كند. بسياري از اشكالات ابوزيد به مباحث دانشمندان علوم قرآني در موضوعات فوق، از منظر شيعه، منتفي است؛ هرچند با توجه به ديدگاه رايج اهل سنت، برخي نقدهاي وي، بنيادي و حل‌نشدني است.