علم الهي به موجودات از ديدگاه ابن‌سينا

God’s Knowledge of Beings in Ibn Sina’s View

اين نوشتار، با روش تحليلي- عقلي به علم واجب الوجود به اشيا از نگاه ابن‌سينا پرداخته است. حكيمان مشا ، از جمله بوعلي، تعبير ارتسام رادر مورد علم الهي به موجودات قبل از ايجاد آنها به‌كاربرده‌اند. شارحان و ناقدان آثار بوعلي تفسير واحد از آن ارايه نداده‌اند، بلكه تفسيرهاي متفاوت از سخنان ايشان داشته‌اند، به گونه‌اي كه برخي از آنان علم الهي را از منظر وي از سنخ علم حضوري و برخي آن را از سنخ علم حصولي دانسته‌اند. برخي از اين تفسيرها اشكالاتي را در پي داشته است. اين مقاله با ذكر شواهدي از سخنان خود بوعلي در پي يافتن تفسير درست يا نزديك به آن از سخن وي در اين مسيله است.

The present article is to explain Ibn Sina’s view on the God’s knowledge of things by rational-analytic method. Peripatetic philosophers including Ibn Sina have used the expression representation (irtisam) in discussing divine foreknowledge of things. Commentators and critics of Avicenna’s works had not the same interpretation of this expression but had given different understandings of it so that the God’s knowledge is explained in terms of presential knowledge in the eyes of some scholars and in the context of representational one according to others. Some of these interpretations are problematic. This article is an attempt to give an account of Avicenna’s view that seems to be correct and adequate to the author